Czy Wigilia 2026 jest dniem wolnym? Przepisy i wyjątki

dzienniknarodowy.pl 2 godzin temu
Zdjęcie: Czy Wigilia 2026 jest dniem wolnym? Przepisy i wyjątki


Wigilia 2026, przypadająca w czwartek 24 grudnia, jest w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy. Większość pracowników i uczniów ma wolne, a handel jest co do zasady zamknięty. Pracują jednak między innymi ratownicy, medycy, transport i gastronomia; za pracę w święto należy się inny dzień wolny albo dodatek 100 procent.

Czy Wigilia 2026 jest ustawowo wolna?

Tak. 24 grudnia 2026 roku jest dniem ustawowo wolnym od pracy, podobnie jak pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia. Wigilia przypada w czwartek. Pracownik zatrudniony w typowym rozkładzie od poniedziałku do piątku nie musi składać wniosku urlopowego ani odpracowywać tego dnia.

Podstawą jest ustawa o dniach wolnych od pracy, do której wpisano 24 grudnia. Zmiana weszła w życie 1 lutego 2025 roku, więc Wigilia 2026 będzie drugą wolną Wigilią na nowych zasadach. Dla polskich rodzin oznacza to rzecz bardzo konkretną: więcej czasu w przygotowanie wieczerzy, podróż do bliskich i spokojne przeżycie świąt bez konieczności wykorzystywania urlopu.

Osoby planujące wolne w kolejnych miesiącach znajdą szersze zestawienie w naszym kalendarzu dni ustawowo wolnych na 2027 rok.

Kto może pracować 24 grudnia?

Dzień ustawowo wolny nie oznacza całkowitego zatrzymania państwa i usług. Art. 15110 Kodeksu pracy pozwala na pracę w niedziele i święta w ściśle określonych przypadkach. Dotyczy to zwłaszcza działalności, której nie można bezpiecznie przerwać albo która zaspokaja codzienne potrzeby ludności.

W Wigilię mogą więc pracować między innymi osoby zatrudnione:

  • przy akcjach ratowniczych, usuwaniu awarii i ochronie życia, zdrowia, mienia lub środowiska,
  • w ruchu ciągłym, pracy zmianowej i przy niezbędnych remontach,
  • w transporcie, komunikacji, ochronie osób i mienia oraz zakładowych służbach ratowniczych,
  • w ochronie zdrowia, opiece, gastronomii, hotelarstwie i innych usługach koniecznych dla ludności,
  • w rolnictwie i hodowli,
  • przy niektórych usługach elektronicznych świadczonych dla odbiorców zagranicznych, o ile u odbiorcy jest to zwykły dzień pracy.

Sam fakt, iż firma chce pracować 24 grudnia, nie wystarcza. Musi istnieć podstawa przewidziana w przepisach. Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia wprost, iż praca w Wigilię jest dopuszczalna wyłącznie w prawnie określonych wyjątkach.

Co przysługuje za pracę w Wigilię?

Pracownikowi wykonującemu obowiązki 24 grudnia pracodawca powinien udzielić innego dnia wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym. o ile nie jest to możliwe, na przykład z powodu choroby pracownika albo zakończenia okresu rozliczeniowego, przysługuje dodatek w wysokości 100 procent wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto. Dodatek nie znosi prawa do zwykłego wynagrodzenia za wykonaną pracę.

Ważne rozróżnienie dotyczy formy zatrudnienia. Gwarancje Kodeksu pracy odnoszą się do pracowników. Osoby wykonujące zadania na podstawie umów cywilnoprawnych lub w ramach własnej działalności powinny sprawdzić własną umowę i przepisy dotyczące konkretnej branży.

Czy sklepy będą otwarte w Wigilię 2026?

Większość dużych sklepów, dyskontów i galerii handlowych będzie 24 grudnia zamknięta. Wigilia ma status święta, a handel w święta podlega zakazowi. Nie obowiązuje już dawna zasada handlu do godziny 14.00.

Ustawa przewiduje jednak wyjątki. Otwarte mogą być między innymi stacje paliw, apteki i punkty apteczne, placówki w hotelach, niektóre piekarnie, cukiernie i lodziarnie, lokale z przeważającą działalnością gastronomiczną, sklepy internetowe oraz automaty. Sprzedaż może też prowadzić przedsiębiorca osobiście w swojej placówce, korzystając w określonych warunkach z nieodpłatnej pomocy najbliższej rodziny. Samo umieszczenie określonego towaru na półce nie tworzy wyjątku. Liczy się rzeczywisty rodzaj działalności i warunki zapisane w ustawie.

Przed wyjściem po zakupy warto sprawdzić komunikat konkretnej placówki. Ustawowy wyjątek daje możliwość otwarcia, ale nie nakłada obowiązku pracy.

Kiedy wypadają grudniowe niedziele handlowe?

Przed Wigilią 2026 przypadają trzy kolejne niedziele handlowe:

| Data | Status | |—|—| | 6 grudnia 2026 | niedziela handlowa | | 13 grudnia 2026 | niedziela handlowa | | 20 grudnia 2026 | niedziela handlowa | | 24 grudnia 2026 | Wigilia, dzień ustawowo wolny |

Pracownik handlu może wykonywać pracę najwyżej w dwóch z trzech grudniowych niedziel handlowych. Pełny układ dat i praktyczne zasady opisaliśmy w kalendarzu niedziel handlowych obejmującym grudzień 2026. Zakupy warto rozłożyć wcześniej. Wolna Wigilia ma służyć rodzinie i świętom, a nie przenosić całą presję na ostatnie godziny pracy handlowców.

Czy uczniowie mają wolne w Wigilię?

Tak. Zgodnie z kalendarzem Ministerstwa Edukacji Narodowej zimowa przerwa świąteczna w roku szkolnym 2026/2027 trwa od 23 do 31 grudnia 2026 roku. Uczniowie nie mają więc zajęć w środę 23 grudnia ani w Wigilię.

Wolny 24 grudnia porządkuje kalendarz zgodnie z realnym rytmem życia Polaków. Wyjątki są potrzebne, bo szpitala, transportu czy ratownictwa nie można zamknąć. Zasadą pozostaje jednak ochrona czasu rodziny i świątecznej wspólnoty. Prawo powinno tę przestrzeń chronić, a pracodawcy powinni respektować ją bez obchodzenia przepisów.

Źródła: ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, Kodeks pracy, ustawa z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta, Państwowa Inspekcja Pracy, Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Idź do oryginalnego materiału