Czy uda się zbudować sieć powietrznych taksówek

Kalifornijski producent elektrycznych taksówek powietrznych nie tylko zapowiada sieć połączeń w kolej amerykańskich miastach, ale wchodzi także do Europy. Mapy tras są coraz gęstsze, ale terminów startu wciąż brak.

Archer Aviation ogłosił plan sieci elektrycznych taksówek powietrznych w tzw. Trójkącie Teksańskim, obejmującym aglomeracje Houston, Dallas i Austin. Mieszka tam łącznie ponad 20 milionów ludzi, a zatłoczone drogi i długie dojazdy są codziennością. Powietrzne taksówki mają zamieniać kilkugodzinne przejazdy w loty trwające od 10 do 20 minut.

Sieć nie przewiduje lotów między miastami. Każda aglomeracja dostanie własne połączenia wewnętrzne. W Dallas pasażerowie polecą m.in. z lotniska miejskiego w Arlington do Fort Worth Meacham, Frisco Station czy Dallas Love Field. W Houston siatka połączy lotnisko George Bush Intercontinental z dwoma innymi lotniskami i nadmorskim Galveston. W Austin taksówki będą kursować między lotniskiem Austin-Bergstrom, Austin Executive i lądowiskiem dla śmigłowców przy torze Formuły 1 Circuit of The Americas. Firma zresztą pokazała tam swój samolot Midnight podczas Grand Prix USA.

Nowy Jork jako wzór

Nikhil Goel, dyrektor handlowy Archera, tłumaczy wybór demografią i polityką. „Teksas ma trzy z najszybciej rosnących metropolii na świecie” — mówi. Ważne jest też wsparcie władz, od gubernatora Grega Abbotta po senatora Teda Cruza, który kieruje senacką komisją ds. handlu, nauki i transportu. „Regulatorzy zarówno na szczeblu miejskim, jak i federalnym traktują Teksas jako poligon doświadczalny” — dodaje Goel.

Teksański projekt powtarza schemat ogłoszony półtora roku temu w Nowym Jorku. Tam Archer we współpracy z United Airlines planuje połączyć trzy wertiporty na Manhattanie z sześcioma lotniskami, w tym JFK, LaGuardia i Newark. Najkrótsze loty mają trwać pięć minut, a pasażer United będzie mógł dokupić przelot taksówką powietrzną razem z biletem lotniczym.

„Dojazd z Manhattanu na którekolwiek z tych lotnisk bywa męczący i zajmuje godzinę, czasem dwie” — mówił założyciel i prezes firmy Adam Goldstein. Docelowo cena lotu ma być porównywalna z kursem Ubera.

Podobne sieci Archer zapowiadał wcześniej w Los Angeles i San Francisco. W 2025 roku Goel przekonywał, iż do uruchomienia lotów zostało kilka kroków i taksówki mogą wystartować w ciągu roku. Dziś firma nie podaje żadnego terminu, a każda działalność komercyjna wciąż wymaga zgody regulatorów.

Pierwszy krok w Europie

Równolegle Archer wychodzi poza Stany Zjednoczone. Firma podpisała porozumienie z ITA Airways, włoskim przewoźnikiem należącym do Grupy Lufthansa, w sprawie sieci elektrycznych taksówek powietrznych w największych miastach Włoch. ITA jest pierwszą europejską linią w gronie lotniczych partnerów Archera, do którego należą już przewoźnicy z USA i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Najbardziej obrazowym przykładem jest Rzym. Godzinny dojazd z lotniska Fiumicino do centrum miasta ma się skrócić do niecałych 10 minut lotu. Goldstein przypomina, iż przez Fiumicino przewinęło się w zeszłym roku po raz pierwszy w historii ponad 50 milionów pasażerów. „Każdy z nich zasługuje na możliwość ominięcia godziny w korkach dzięki dziesięciominutowemu, w pełni elektrycznemu lotowi“ — mówi.

Włoski partner wypowiada się ostrożniej. Prezes ITA Airways Joerg Eberhart mówi o ocenie, w jaki sposób taksówki powietrzne mogłyby uzupełnić siatkę połączeń i poprawić dojazdy między lotniskami, centrami miast i innymi ważnymi miejscami. Przewoźnik chce przede wszystkim wpiąć nową usługę w podróż swoich klientów, a samą obsługę lotów zostawić wyspecjalizowanym partnerom. Terminu startu nie podano.

Rynek patrzy sceptycznie

Formalnie droga jest otwarta. Amerykański urząd lotnictwa FAA wprowadził dla takich maszyn pierwszą nową kategorię statków powietrznych od lat czterdziestych XX wieku, pozwalając im latać obok samolotów i śmigłowców. Archer zbiera też medialne sukcesy, od lotów nad Zatoką San Francisco po współpracę z firmami technologii wojskowej.

Inwestorzy reagują jednak chłodno. Akcje Archera straciły od początku roku ponad 54%, a konkurencyjnego Joby Aviation ponad 68%. Rynek dalej wierzy w powietrzne taksówki jako ideę, tylko coraz mniej w to, iż zaczną zarabiać w przewidywalnym czasie.

/Fot: Archer Aviation//