Materiały dotyczące konsultacji społecznych powinny być neutralne i informacyjne. Ich zadaniem jest umożliwienie mieszkańcom wyrażenia opinii, a nie sugerowanie konkretnej odpowiedzi.
W przypadku ulotki dotyczącej zmiany nazwy gminy Chełm na gminę Pokrówka trudno jednak mówić o neutralności przekazu.
Do naszej redakcji trafił materiał informacyjny dotyczący konsultacji społecznych prowadzonych od 7 do 16 marca 2026 roku. Po jego analizie pojawia się zasadnicze pytanie.
Czy jest to jeszcze informacja o konsultacjach społecznych, czy już materiał zachęcający mieszkańców do konkretnego wyniku głosowania?
„Jestem za!” już na samym początku.
Ulotka, która trafia do mieszkańców, informuje o konsultacjach prowadzonych od 7 do 16 marca 2026 roku. Jednak już w jej górnej części pojawia się czerwony napis „jestem za!”.
To nie jest neutralny komunikat informacyjny. Taka forma przekazu wprost sugeruje poparcie dla zmiany nazwy gminy.
W materiałach dotyczących konsultacji społecznych standardem jest przedstawienie informacji o terminie, sposobie udziału i pytaniu konsultacyjnym. Tutaj natomiast już na wstępie pojawia się jasny przekaz, jaka odpowiedź jest oczekiwana.
Problemy po jednej stronie, korzyści po drugiej
Ulotka została podzielona na dwie kolumny.
Po lewej stronie przedstawiono nazwę „Gmina Chełm” wraz z listą problemów. Wymienione są między innymi pomyłki w korespondencji, komplikacje w formularzach oraz trudności w systemach elektronicznych.
Po prawej stronie znajduje się propozycja „Gmina Pokrówka”. Tutaj pojawiają się wyłącznie pozytywne argumenty, takie jak podkreślenie tożsamości gminy, spójny wizerunek czy łatwiejsza identyfikacja w dokumentach.
Taki układ jest typową konstrukcją argumentacyjną. Jedna opcja pokazana jest jako problem, druga jako rozwiązanie.
W ulotce nie pojawiają się natomiast żadne argumenty przeciw zmianie nazwy, ani potencjalne wątpliwości czy pytania mieszkańców.
Bezpośrednie wezwanie do głosowania
Najbardziej jednoznaczny fragment ulotki znajduje się na dole.
„Zagłosuj JESTEM ZA zmianą nazwy na GMINA POKRÓWKA”.
To już nie jest informacja o konsultacjach społecznych. To bezpośrednia zachęta do konkretnej odpowiedzi w ankiecie.
W praktyce oznacza to, iż materiał informacyjny dotyczący konsultacji zawiera jednocześnie element promujący jeden z możliwych wyników.
Kolejne pytania wokół konsultacji
Ulotka to kolejny element, który budzi dyskusję wokół całego procesu konsultacyjnego. W ostatnich dniach pojawiły się już wątpliwości dotyczące sposobu przeprowadzania ankiety internetowej oraz obiegu ankiet papierowych.
Teraz dochodzi do tego także sposób komunikowania mieszkańcom samej idei zmiany nazwy gminy.
W sytuacji, gdy konsultacje dotyczą tak ważnej kwestii jak nazwa gminy i jej przyszła identyfikacja, standardem powinno być zachowanie maksymalnej przejrzystości i neutralności przekazu.
Dlatego dziś coraz więcej mieszkańców zadaje jedno pytanie:
Czy konsultacje społeczne w gminie Chełm są rzeczywiście otwartą debatą mieszkańców, czy raczej procesem, który od początku prowadzi w jednym kierunku?
