Cztery lata od tragedii w Przewodowie, a śledztwo przez cały czas bez przełomu

Zdjęcie: Cztery lata od tragedii w Przewodowie, a śledztwo nadal bez przełomu

Cztery lata po eksplozji w Przewodowie śledztwo w sprawie śmierci dwóch Polaków pozostaje zawieszone. Pocisk, który 15 listopada 2022 r. uderzył w suszarnię zbóż, według polskich ustaleń najpewniej należał do ukraińskiej obrony powietrznej. Kijów nie odpowiedział na wnioski o pomoc prawną, a Krzysztof Mulawa żąda stanowczej reakcji rządu.

Cztery lata bez zamknięcia sprawy

15 listopada 2022 r. w Przewodowie, kilka kilometrów od granicy z Ukrainą, eksplodował pocisk. Zginęli dwaj Polacy pracujący przy suszarni zbóż. Pierwsza relacja DN z dnia tragedii oddawała chaos pierwszych godzin, gdy nie było jeszcze pewności, skąd nadleciała rakieta ani czy Polska stała się celem ataku.

Tego samego dnia Rosja prowadziła zmasowany ostrzał celów na Ukrainie. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego informowało po zdarzeniu, iż najbardziej prawdopodobnym scenariuszem było użycie rakiety przez ukraińską obronę przeciwlotniczą przeciw rosyjskiemu pociskowi. Prezydent Andrzej Duda podkreślał wtedy, iż nic nie wskazywało na intencjonalny atak na Polskę. To rozróżnienie pozostaje ważne: agresorem prowadzącym wojnę jest Rosja, ale śmierć obywateli Polski musi zostać wyjaśniona do końca.

Ukraińska prokuratura nie odpowiada

Jak podała w październiku 2026 r. „Rzeczpospolita”, polskie postępowanie przez cały czas jest zawieszone. Śledczy wykonali czynności możliwe do przeprowadzenia w kraju, po czym zwrócili się do strony ukraińskiej o pomoc prawną. Wnioski oraz ponaglenia pozostały bez odpowiedzi. Prokuratura nie zamierza jednak umarzać sprawy.

Polskie ustalenia wskazują, iż w Przewodowie najprawdopodobniej spadła rakieta przeciwlotnicza S-300 typu 5W55, wystrzelona podczas obrony przed rosyjskim atakiem. Treść opinii biegłych pozostaje niejawna, dlatego nie wolno udawać, iż wszystkie szczegóły są już publicznie rozstrzygnięte. Wiadomo natomiast, iż brak ukraińskiej odpowiedzi uniemożliwia wykonanie czynności potrzebnych do zakończenia śledztwa.

Konfederacja żąda reakcji rządu

Poseł Konfederacji Krzysztof Mulawa przypomniał o sprawie w czwartą rocznicę tragedii. „Polskie ofiary też powinny mieć znaczenie!” napisał w materiale rozpowszechnionym przez partyjny profil. Polityk domaga się od rządu Donalda Tuska skutecznej interwencji w sprawie współpracy prokuratur oraz wyjaśnienia odpowiedzialności za śmierć dwóch obywateli Polski.

Konfederacja twierdzi również, iż rodziny ofiar nie otrzymały od strony ukraińskiej odszkodowania. W publicznie dostępnych materiałach urzędowych brak jednak dokumentu pozwalającego niezależnie potwierdzić pełny stan rozliczeń, dlatego tę część stanowiska trzeba wyraźnie przypisać partii. Emocje nie zwalniają redakcji ani państwa z obowiązku precyzji.

Sojusz wymaga wzajemności

Polska ma interes w tym, by Ukraina skutecznie broniła się przed rosyjską agresją. Ten interes nie oznacza zgody na milczenie w sprawie śmierci Polaków. kooperacja między państwami wymaga wzajemności, a wnioski polskiej prokuratury nie mogą przez lata pozostawać bez odpowiedzi. Warszawa powinna użyć dostępnych kanałów dyplomatycznych i prawnych, by doprowadzić do wykonania pomocy prawnej.

Stawką jest też bezpieczeństwo mieszkańców wschodniej Polski. Polskie niebo pozostaje pod presją zagrożeń ze wschodu, a państwo musi umieć zarówno chronić granicę, jak i rzetelnie rozliczać każdy incydent. Cztery lata oczekiwania to zbyt długo. Pamięć o dwóch zabitych Polakach wymaga prawdy, sprawnego śledztwa i poważnego traktowania polskiej suwerenności.

Źródła: Konfederacja, wpis rocznicowy, „Rzeczpospolita”, stan śledztwa, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, ustalenia po zdarzeniu, Sejm RP, interpelacja nr 4443

Źródło: Konfederacja (FB)