Nowe trendy w zagospodarowaniu osadów ściekowych w Niemczech
Oczyszczalnie ścieków są kluczowym elementem infrastruktury komunalnej, odpowiadając nie tylko za oczyszczanie ścieków, ale także za dalsze wykorzystanie powstających osadów. Zgodnie z najnowszymi danymi Federalnego Urzędu Statystycznego Niemiec (Destatis), w 2024 roku obserwujemy wyraźne zmiany w kierunku bardziej zrównoważonego i efektywnego wykorzystania tych odpadów.
Produkcja energii i odzysk fosforu priorytetem
Jeszcze w 2009 roku aż 30% osadów ściekowych trafiało jako nawóz na pola uprawne. W 2024 roku udział ten spadł do 12% (200 000 milionów ton suchej masy), co jest efektem działań mających na celu ograniczenie przedostawania się zanieczyszczeń, takich jak mikroplastik czy pozostałości leków, do gleby. Jednocześnie coraz większy nacisk kładzie się na odzysk fosforu – surowca krytycznego dla rolnictwa. Niemiecka rozporządzenie dotyczące osadów ściekowych z 2017 roku nakłada od 2029 roku obowiązek odzysku fosforu, a najbardziej efektywną metodą jest tu monospalanie osadów.
Monospalanie i produkcja energii z osadów
W 2024 roku aż 82% osadów ściekowych (1,37 mln ton suchej masy) zostało poddanych spalaniu, głównie w celu produkcji energii cieplnej i elektrycznej oraz eliminacji zanieczyszczeń organicznych. Monospalanie, czyli spalanie osadów w specjalnych instalacjach, umożliwiające odzysk fosforu z popiołów, objęło już 732 tys. ton – to wzrost o 4 punkty procentowe względem roku poprzedniego. Wszystko wskazuje na to, iż rola tej technologii będzie rosła.
Całkowita ilość osadów ściekowych znów rośnie
Po raz pierwszy od 2021 roku w Niemczech odnotowano wzrost ilości zagospodarowanych osadów ściekowych – w 2024 roku było to 1,67 mln ton (wzrost o 2%). Odpady te nie są już deponowane na składowiskach, a pozostałości, które nie są spalane ani wykorzystywane w rolnictwie, trafiają do innych form odzysku środowiskowego (5%) lub wykorzystywane są w rekultywacji terenów (1%).
Dane regionalne i eksport osadów
Federalny Urząd Statystyczny Niemiec udostępnia szczegółowe dane dotyczące zagospodarowania osadów ściekowych na poziomie poszczególnych państw związkowych. Informacje te pozwalają ocenić, które regiony samodzielnie radzą sobie z przetwarzaniem i utylizacją tych odpadów, a gdzie konieczny jest eksport poza granice kraju lub landu.
Źródło: Bundesumweltministerium (BMUV)
