Co dzieje się po spłukaniu wody w toalecie? Aerozol może trafić do dróg oddechowych

Naukowcy z Flinders University przeanalizowali 22 badania aerozolu, który powstaje po spłukaniu wody w toalecie. Najważniejszy wniosek dotyczy wysokości, na jaką mogą unieść się drobinki wody – więcej niż 100 cm. Oznacza to, iż aerozol z toalety może trafiać do organizmu człowieka przez drogi oddechowe. Taka ekspozycja nie musi jednak prowadzić do zakażenia.

Co dzieje się po spłukaniu wody w toalecie?

Woda ze spłuczki spływa po ściankach toalety z dużą szybkością. Wywołuje to turbulencje, w wyniku których częściowo przyjmuje ona formę drobnych kropel i unosi się w powietrzu.

Właśnie tak powstaje aerozol w toalecie. Powietrze zawierające drobinki zanieczyszczonej wody wydostaje się z muszli klozetowej z dużą prędkością, tworząc rodzaj niewidocznej gołym okiem chmury.

Na jakiej wysokości i jak długo może utrzymywać się aerozol z toalety?

Drobinki wody są wyrzucane w górę z dość dużą siłą, co powoduje, iż zawisają na znacznej wysokości. Badania analizowane przez zespół pod kierunkiem Liry Aidyani, doktorantki z Flinders University, wykazały, iż może być to choćby 100 cm. Rekordowy pomiar to 163 cm. Aerozol z toalety utrzymuje się w powietrzu przez co najmniej 20 sekund po spłukaniu.

Może cię zaciekawić: Czy kolejna pandemia dojrzewa w ściekach? Mikrobiolog ostrzega

Czy aerozol może zawierać mikroorganizmy?

Aerozol w naturalnej formie, czyli powietrze z drobinkami wody, jest neutralny dla ludzkiego organizmu. To, co wydostaje się z muszli toaletowej po spłukiwaniu, jest jednak bioaerozolem, czyli aerozolem zawierającym mikroorganizmy.

Badacze z Flinders University dokładnie przyjrzeli się jego składowi. Wzięli pod uwagę 22 badania aerozoli w toaletach. Na tej podstawie stwierdzili, iż ich skład zależy przede wszystkim od dwóch czynników: ilości mikroorganizmów (znajdujących się w toalecie oraz w wodzie ze spłuczki) oraz ilości wody używanej do spłukiwania. Widać wyraźny związek: im więcej wody, tym więcej bioaerozolu unoszącego się w powietrzu.

Czy aerozol z toalety może szkodzić zdrowiu?

W analizowanych badaniach stwierdzono obecność m.in. bakterii Escherichia coli (E. coli), gronkowców oraz adenowirusów. Trzeba jednak pamiętać, iż w części eksperymentów były one wprowadzane do wody sztucznie, celowo. Najważniejszym wnioskiem z badań jest fakt, iż aerozol po spłukiwaniu dociera na wysokość dróg oddechowych i twarzy dorosłego człowieka. To zwiększa ekspozycję na bakterie czy wirusy, nie musi jednak prowadzić do zakażenia.

Mikroorganizmów w aerozolu raczej nie trzeba się obawiać, gdy korzysta się z toalety w domowych warunkach. Większym problemem może być obecność szkodliwych organizmów w miejscach publicznych, z dużą rotacją użytkowników: w szkołach, domach opieki, a przede wszystkim w szpitalach.

Jak ograniczyć ekspozycję na bioaerozol? Czy zamknięcie deski podczas spłukiwania wody w toalecie wystarczy?

Lira Adiyani, autorka badania, doradza, by zamykać pokrywę sedesu przed spłukaniem wody. Dzięki temu zanieczyszczenia i mikroorganizmy wydostają się przez szczeliny, ale nie wędrują bezpośrednio w górę, w pobliże dróg oddechowych. W szybkim pozbyciu się aerozolu po spłukaniu toalety może z kolei pomóc dobra wentylacja pomieszczenia.

Na podstawie wszystkich analizowanych badań naukowcy doszli do wniosku, iż aerozol w toalecie koncentruje się w pobliżu muszli klozetowej, przede wszystkim na wysokości miejsca do siedzenia. Ekspozycję na mikroorganizmy można więc zmniejszyć poprzez regularne czyszczenie sedesu oraz mycie rąk po skorzystaniu z toalety.

Warto pamiętać, iż te sposoby nie wyeliminują całkowicie bioaerozoli w toalecie, a jedynie ograniczą ich ilość i tempo rozprzestrzeniania się.

Przeczytaj również: Czego nie wrzucać do toalety

Pisząc artykuł, korzystałam z:

Lira Adiyani, Kirstin Ross, Ben Van den Akker, Harriet Whiley, Aerosol and bioaerosol generation from toilet flushing: A systematic review and risk factor analysis, Science of The Total Environment, Volume 1048, 2026, 182111, ISSN 0048-9697, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2026.182111