Ciepłownictwo przyszłości musi być efektywne i niskoemisyjne

1 dzień temu

PEC Radzyń Podlaski od lat konsekwentnie modernizuje ciepłownictwo w mieście, inwestując zarówno w nowoczesne technologie, jak i rozwiązania proekologiczne. O transformacji sektora ciepłowniczego, inwestycjach współfinansowanych z funduszy unijnych oraz planach budowy efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego Tomasz Popławski rozmawia z Jerzym Woźniakiem prezesem zarządu Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Radzyniu Podlaskim.

PEC Radzyń Podlaski od wielu lat prowadzi intensywne działania modernizacyjne. Jak wyglądała transformacja Spółki w ostatniej dekadzie?

Ostatnie lata były dla naszego przedsiębiorstwa okresem bardzo intensywnych zmian technologicznych i organizacyjnych. Konsekwentnie realizujemy strategię modernizacji systemu ciepłowniczego, której celem jest zwiększenie efektywności energetycznej, ograniczenie emisji oraz poprawa jakości i bezpieczeństwa dostaw ciepła dla mieszkańców. Od 2016 r. zmodernizowaliśmy całkowicie dwa kotły wodne WR-5, wymieniając wszystkie najważniejsze elementy instalacji i wdrażając pełną automatykę pracy urządzeń. Dodatkowo zamontowaliśmy nowoczesne instalacje odpylania z filtrami workowymi spełniające rygorystyczne normy emisji pyłów. Równolegle prowadzimy szeroko zakrojoną modernizację sieci ciepłowniczych. W latach 2016–2025 wybudowaliśmy ponad 3,16 km nowoczesnych sieci preizolowanych oraz zamontowaliśmy 48 nowych węzłów cieplnych. Pozyskaliśmy również 95 nowych odbiorców ciepła. Łącznie w ciągu ostatnich dziesięciu lat przeznaczyliśmy na inwestycje ponad 16 mln złotych.

Jednym z kluczowych projektów była budowa elektrociepłowni gazowej. Jakie znaczenie miała ta inwestycja?

To była jedna z najważniejszych inwestycji w historii naszej Spółki. W 2022 roku zakończyliśmy realizację projektu budowy elektrociepłowni gazowej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Zainstalowaliśmy dwa silniki gazowe o łącznej mocy elektrycznej 1,2 MWel i mocy cieplnej 1,51 MWth. Inwestycja została współfinansowana ze środków Unii Europejskiej oraz pożyczki z NFOŚiGW. Dzięki kogeneracji gazowej produkujemy rocznie około 38 tys. GJ ciepła oraz około 8200 MWh energii elektrycznej. Co bardzo ważne, poza sezonem grzewczym możemy produkować ciepło na potrzeby ciepłej wody użytkowej bez konieczności uruchamiania kotłów węglowych. To realnie wpływa na poprawę jakości powietrza w mieście. Inwestycja pozwoliła nam również ograniczyć zużycie węgla o około 2 tysiące ton rocznie.

Spółka bardzo mocno stawia także na modernizację sieci przesyłowych.

Tak, ponieważ nowoczesne ciepłownictwo to nie tylko źródło ciepła, ale również efektywny system przesyłu energii. Stare sieci kanałowe, które funkcjonowały od kilkudziesięciu lat, generowały znaczące straty ciepła. Dlatego sukcesywnie zastępujemy je nowoczesnymi sieciami preizolowanymi. Są to rozwiązania znacznie bardziej efektywne energetycznie, ograniczające straty przesyłowe i poprawiające niezawodność systemu. W 2025 r. zakończyliśmy projekt modernizacji sieci ciepłowniczej i likwidacji węzła grupowego współfinansowany z programu FEnIKS 2021–2027. W ramach inwestycji wymieniono starą sieć kanałową na nowoczesną sieć preizolowaną oraz wybudowano indywidualne węzły cieplne dla siedmiu budynków. Mieszkańcy zyskali bardziej efektywny system dostaw ciepła, mniejsze straty energii oraz większy komfort użytkowania.

PEC przygotowuje w tej chwili kolejne duże inwestycje związane z odnawialnymi źródłami energii.

Tak, przed nami największy projekt w historii przedsiębiorstwa – modernizacja ciepłowni w celu osiągnięcia systemu efektywnego energetycznie z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. Całkowita wartość inwestycji wynosi ponad 28 mln złotych. Projekt zakłada budowę nowoczesnego systemu opartego m.in. na pompach ciepła, gruntowym magazynie energii, kolektorach słonecznych typu PVT oraz magazynie ciepła. Po zakończeniu inwestycji udział ciepła pochodzącego z OZE i kogeneracji osiągnie ponad 51 proc. całkowitej produkcji ciepła. Szacujemy również redukcję emisji CO2 na poziomie blisko 5 tys. ton rocznie.

Jak dużą rolę w realizacji tych inwestycji odgrywają fundusze unijne?

Fundusze europejskie mają najważniejsze znaczenie dla transformacji polskiego ciepłownictwa, szczególnie w przypadku średnich i mniejszych przedsiębiorstw komunalnych. W praktyce realizacja tak dużych projektów wyłącznie ze środków własnych byłaby bardzo trudna. Dzięki wsparciu UE i NFOŚiGW możemy znacznie szybciej modernizować system ciepłowniczy i dostosowywać go do wymagań polityki klimatycznej oraz założeń pakietu Fit for 55. Warto podkreślić, iż nasze inwestycje przekładają się bezpośrednio na mieszkańców – poprawiają bezpieczeństwo energetyczne, ograniczają emisję oraz stabilizują system dostaw ciepła.

PEC Radzyń Podlaski angażuje się również w działania społeczne.

Społeczna odpowiedzialność biznesu jest dla nas bardzo ważnym elementem działalności. Jako spółka komunalna jesteśmy częścią lokalnej społeczności i chcemy aktywnie uczestniczyć w jej rozwoju. Wspieramy inicjatywy kulturalne, sportowe, edukacyjne oraz działania społeczne. Finansujemy wydarzenia artystyczne, wspieramy szkoły, organizacje społeczne, kluby sportowe oraz fundacje pomagające potrzebującym. W 2025 r. przeznaczyliśmy na działalność społeczną około 65 tys. złotych.

Jak widzi Pan przyszłość ciepłownictwa systemowego w Polsce?

Przed sektorem stoją ogromne wyzwania, ale jednocześnie ogromne możliwości rozwoju. Transformacja energetyczna jest procesem nieuniknionym. najważniejsze będzie umiejętne łączenie bezpieczeństwa energetycznego, efektywności ekonomicznej i wymagań środowiskowych. Nowoczesne ciepłownictwo będzie coraz bardziej oparte na kogeneracji, odnawialnych źródłach energii, magazynowaniu ciepła oraz inteligentnym zarządzaniu sieciami. Jestem przekonany, iż przedsiębiorstwa, które już dziś inwestują w nowoczesne technologie i myślą długofalowo, będą w stanie skutecznie funkcjonować w nowych realiach rynku energetycznego.

Tomasz Popławski