Chiny precyzują zasady odpowiedzialności karnej nieletnich sprawców ciężkich przestępstw

Najwyższa Prokuratura Ludowa oraz Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego wydały 31 lipca wspólne rozporządzenie określające kryteria zatwierdzania ścigania karnego osób w wieku 12–14 lat za najpoważniejsze przestępstwa z użyciem przemocy. Dokument jest odpowiedzią na narastającą w ostatnich latach skalę takich zdarzeń.

Rozporządzenie, obejmujące 15 artykułów, uzupełnia obowiązującą od marca 2021 r. nowelizację kodeksu karnego (Poprawka XI), która warunkowo obniżyła wiek odpowiedzialności karnej do 12 lat.

Zgodnie z tymi przepisami osoby w wieku od 12 do 14 lat mogą odpowiadać karnie za umyślne zabójstwo lub umyślne spowodowanie ciężkich obrażeń ciała skutkujących śmiercią bądź trwałą, poważną niepełnosprawnością, o ile okoliczności czynu są szczególnie rażące, a Najwyższa Prokuratura Ludowa wyrazi zgodę na ściganie.

Precedensowe zastosowanie tych regulacji miało miejsce w 2024 r. w głośnej sprawie zabójstwa i ukrycia zwłok ucznia przez rówieśników w Handan.

Nowe przepisy rozstrzygają najważniejszy spór interpretacyjny — czy pojęcie „dopuszczenie się umyślnego zabójstwa lub umyślnego spowodowania obrażeń ciała” odnosi się do kwalifikacji prawnej, czy do samego czynu. Dokument jednoznacznie wskazuje na czyn, eliminując ryzyko uniknięcia odpowiedzialności wskutek sporów o kwalifikację.

Rozporządzenie wprowadza ponadto obowiązek weryfikacji wieku sprawcy, oceny zasadności środków zapobiegawczych, analizy środowiska rodzinnego, cech osobowości i motywacji nieletniego. Prokuratura musi również osobiście przesłuchać podejrzanego.

Eksperci podkreślają, iż wiek nie stanowi immunitetu zwalniającego z odpowiedzialności karnej. A rozporządzenie to wypełnia dotkliwą lukę wykonawczą i ma ujednolicić praktykę organów ścigania w całym kraju.

Źródła:

• baijiahao.baidu.com
• weibo.com
• www.thepaper.cn

Autor: 梁安基 Andrzej Z. Liang, 上海 Shanghai, 中国 Chiny

e-mail: [email protected]

Redakcja: Leszek B. Ślazyk