Chicago pokazało siłę Polonii

W sobotę 2 maja ulicami centrum Chicago przemaszerowała 135. doroczna Parada Dnia Konstytucji 3 Maja. Miała ona w tym roku szczególny wymiar. Obchody wpisały się bowiem w 250-lecie powstania Stanów Zjednoczonych i podkreśliły wkład Polonii amerykańskiej w budowę, rozwój i życie społeczne tego kraju. Hasło parady brzmiało: „Happy Birthday USA! Two Nations! One Spirit” – „Szczęśliwych urodzin, Ameryko! Dwa narody, jeden duch”.

Przewodnim wątkiem tegorocznej parady był obchodzony w tym roku jubileusz 250-lecia powstania Stanów Zjednoczonych. Fot. Wspólnota Polska / Polonijna Agencja Informacyjna

Tegoroczna parada, w której wzięło udział ponad 100 polonijnych organizacji, jak i licznych delegacji z Polski, była też szczególna pod innym względem. Po raz pierwszy w historii na czele parady w roli Wielkiego Marszałka stanęła osoba ze wschodniego wybrzeża USA – dyrektor Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej Krzysztof Matyszczyk. Tegoroczna parada była też pierwszą, w której wzięła udział nasza redakcja. Z okazji parady wydane zostało specjalne wydanie gazety „Biały Orzeł”, które rozdawano podczas uroczystości.

Biało-czerwony Grant Park

Przemarsz ten, uznawany za największą polską paradę poza granicami Polski, od wielu dekad należy do najważniejszych wydarzeń polonijnych w Stanach Zjednoczonych. Tradycyjnie odbywa się w rejonie Grant Park, wzdłuż Columbus Drive. Główna scena i platforma honorowa zlokalizowane są przy Buckingham Fountain. To właśnie tam prezentują się kolejne delegacje, marszałkowie parady, zaproszeni goście oraz przedstawiciele władz lokalnych i z Polski.

W tym roku w paradzie wzięło udział około 110 delegacji. W centrum Chicago pojawiły się biało-czerwone platformy, uczestnicy w strojach narodowych, orkiestry marszowe, organizacje społeczne, szkoły, parafie, instytucje polonijne oraz przedstawiciele świata biznesu. Szczególnie licznie reprezentowane były polskie szkoły sobotnie. W aglomeracji chicagowskiej działa ich 46, a uczęszczają do nich tysiące uczniów.

Parada upamiętnia rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja – jednego z najważniejszych symboli polskiej państwowości, wolności i demokracji. Dla Polonii jest to także publiczne święto tożsamości, języka, tradycji i więzi z krajem przodków.

Koronacja Królowej Parady i towarzyszących jej dam jest wieloletnią tradycją związaną z chicagowską paradą. Fot. Wspólnota Polska / Polonijna Agencja Informacyjna

Wielkie spotkanie Polonii

Organizatorem wydarzenia jest Komitet Parady działający przy Związku Klubów Polskich w USA. Chicago pozostaje jednym z niewielu miast, w których parada etniczna tej skali przez cały czas odbywa się w samym centrum. To nadaje obchodom wyjątkową rangę i sprawia, iż polskie święto jest widoczne nie tylko dla Polonii, ale także dla mieszkańców i gości miasta.

Wśród uczestników tegorocznej parady nie zabrakło licznych organizacji i instytucji polonijnych, m.in. Polish American Police Association, Kongresu Polonii Amerykańskiej, Polish American Medical Society, Polish Women in Business czy PACBA. Jak co roku imponująco zaprezentowały się delegacje Związku Podhalan w Ameryce Północnej. Obecne były także firmy i instytucje związane z Polonią, w tym Polskie Linie Lotnicze LOT.

Fot. Wspólnota Polska / Polonijna Agencja Informacyjna

Na czele przemarszu

Szczególne miejsce zajęła w tym roku delegacja Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, która obchodzi 50-lecie działalności w Stanach Zjednoczonych. Wielkim Marszałkiem Parady został Krzysztof Matyszczyk, przewodniczący Rady Dyrektorów tej instytucji finansowej. Jego nominację ogłoszono podczas uroczystej Gali Wyborów Królowej Parady, która odbyła się 14 marca w sali bankietowej Allegra w Schiller Park. Był on pierwszym w 135-letniej historii parady Wielkim Marszałkiem z wschodniego wybrzeża USA i drugim spoza Chicago. Rok temu paradę poprowadził prof. Jim Mazurkiewicz z Teksasu.

Marszałek parady pełni istotną funkcję nie tylko w dniu samego wydarzenia. To zwykle osoba znana z wieloletniej działalności społecznej, zawodowej lub patriotycznej, której postawa symbolizuje zaangażowanie na rzecz Polonii i Polski. W poprzednich latach zaszczyt ten otrzymywali m.in. biskup Andrzej Wypych, pułkownik Andrew Adamczyk, dziennikarz ABC 7 Alan Krashesky oraz legendarny trener koszykówki Mike Krzyżewski.

Honorowym Marszałkiem tegorocznej parady został Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego, były senator oraz były sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Wyróżnienie to wpisuje się w rozwijaną współpracę pomiędzy Komitetem Parady, Związkiem Klubów Polskich w USA oraz Podkarpackim Urzędem Marszałkowskim.

Tytuł Friend of Polonia – Przyjaciel Polonii – przyznano w 2026 roku Arlene Jezierny, burmistrzyni Harwood Heights. To miejscowość, w której znaczną część mieszkańców stanowią osoby polskiego pochodzenia. Arlene Jezierny od lat angażuje się w rozwój lokalnej społeczności oraz wspiera inicjatywy ważne dla Polonii.

Krzysztof Matyszczyk oraz Arlene Jezierny zostali uhonorowani szarfami i dyplomami nominacyjnymi. Wyróżnienia wręczyła prezes Związku Klubów Polskich dr Łucja Mirowska-Kopeć podczas gali odbywającej się kilka tygodni przed paradą. Podczas Gali Wyborów Królowej Parady ukoronowana została również Królowa Parady 3 maja 2026 – została nią 21-letnia Justyna Szkaradek.

Redaktor Naczelny „Białego Orła” Marcin Bolec przy stoisku z pierwszym lokalnym wydaniem gazety na Chicago podczas jednej z imprez towarzyszących tegorocznej paradzie. Fot. Archiwum WEM

Udany debiut

Tegoroczny marszałek nie był jedynym wątkiem łączącym paradę ze wschodnim wybrzeżem USA. Po raz pierwszy w swojej 23-letniej historii uczestniczyła w niej gazeta „Biały Orzeł”, która nigdy dotąd nie była obecna w Chicago. Z okazji tegorocznej parady ukazało się specjalne wydanie gazety, rozdawane podczas przemarszu i wydarzeń towarzyszących. Podobne edycje od lat ukazują się przy okazji nowojorskiej Parady Pułaskiego. Redakcja „Białego Orla” na bieżąco relacjonowała też tegoroczną paradę w mediach społecznościowych. Relacje te wzbudziły duże zainteresowanie – na samym Facebooku obejrzało je prawie 2 miliony osób. Pozytywny odbiór gazety przez lokalną Polonię daje szanse, iż podobne specjalne wydania staną się doroczną tradycją.

Jeszcze nie koniec

Obchody nie zakończyły się wraz z przemarszem. Polish American Chamber of Commerce zorganizowała spotkanie w restauracji Millennium Hall, w pobliżu słynnej chicagowskiej „Fasolki”. W Grant Park, w „Ogrodzie Chopina”, odbył się koncert z udziałem znanych artystów polonijnych.

Parada Konstytucji 3 Maja w Chicago przyciąga co roku dziesiątki tysięcy uczestników i widzów. Jest świętem wielopokoleniowym – łączy tych, którzy urodzili się w Polsce, potomków emigrantów oraz młode pokolenie wychowane już w Stanach Zjednoczonych. To dzień, w którym Chicago rozbrzmiewa polską muzyką, mieni się biało-czerwonymi barwami i przypomina, iż polskie dziedzictwo jest istotną częścią historii Ameryki.

Andrzej Mikołajczyk
opr. WEM

Na czele parady

Krzysztof Matyszczyk
Wielki Marszałek Parady Konstytucji 3 Maja 2026. Przewodniczący Rady Dyrektorów Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, która w tym roku obchodzi 50-lecie działalności w Stanach Zjednoczonych. Od 45 lat związany z PSFCU, od lat aktywnie uczestniczy w życiu Polonii i wspiera najważniejsze inicjatywy polonijne.

Władysław Ortyl
Honorowy Marszałek Parady. Polski polityk, inżynier i samorządowiec, były senator VI, VII i VIII kadencji oraz były sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Od 2013 roku pełni funkcję marszałka województwa podkarpackiego. Wspiera rozwój współpracy kulturalnej i edukacyjnej między Podkarpaciem a Polonią amerykańską.

Arlene Jezierny
Laureatka tytułu Friend of Polonia – Przyjaciel Polonii 2026. Od 2009 roku burmistrzyni Harwood Heights, miejscowości silnie związanej z polską społecznością. Amerykanka polskiego pochodzenia, od lat zaangażowana w sprawy lokalne oraz inicjatywy ważne dla mieszkańców polskiego pochodzenia.

Justyna Szkaradek
Królowa Parady 3 Maja 2026. Tytuł zdobyła podczas 27. Gali Wyborów Królowej Parady, która odbyła się 14 marca w Allegra Banquets. W nadchodzącym roku będzie reprezentować młode pokolenie Polonii podczas parady oraz wydarzeń organizowanych przez Związek Klubów Polskich i Komitet Parady 3 Maja.

Powiedzieli „Białemu Orłowi” o paradzie

Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska:
Jestem pierwszy raz na paradzie. Bardzo ważne jest to, iż rodacy są tutaj razem, bo coś ich jednoczy – i polskość, i biało-czerwona flaga. Jednoczy ich to, iż chcą być razem i są dumni z Polski, są dumni z naszej historii i chcą tu być razem. Niezależnie od tego, czy często działają polonijnie, dla Polski – tego dnia są, bo czują, iż to jest potrzebne i to jest bardzo ważne.

Konsul Generalna RP w Chicago Regina Jurkowska:
Uczestniczymy w największym święcie demonstrującym polskość w centrum Chicago, w Stanach Zjednoczonych. Maszerując, łączymy się myślami, wspominając naszą historię, wspominając tych bohaterów, którzy walczyli o to, abyśmy mogli wdrożyć konstytucję w funkcjonowanie naszego państwa. Łączymy się także myślami z tymi pierwszymi imigrantami, którzy docierali tutaj do Stanów Zjednoczonych z Polski.

Tegoroczny Wielki Marszałek Parady Krzysztof Matyszczyk:
Należą się ogromne podziękowania dla organizatorów i dla wszystkich tych, którzy utrzymują tę tradycję przez te 135 lat. Uważam, iż parada jest organizowana rewelacyjnie i wszystkim bardzo dziękujemy za uczestnictwo. Polsko-Słowiańska Federalna Unia Kredytowa, która jest w Chicago od 16 lat, jest bardzo wdzięczna wszystkim naszym członkom za wsparcie, a my jednocześnie wspieramy całą Polonię.