Takie wnioski płyną z raportu „From Ambition to Delivery” – pilnego apelu BusinessEurope, największej organizacji biznesowej w Europie, skierowanego do unijnych decydentów i rządów państw członkowskich. Konfederacja Lewiatan, jako jedyna polska organizacja pracodawców będąca członkiem BusinessEurope, popiera postulaty zawarte w raporcie.
Raport wskazuje pięć obszarów, w których firmy pilnie potrzebują zmian w 2026 roku:
1. pogłębienie jednolitego rynku przy jednoczesnej redukcji biurokracji,
2. obniżenie cen energii i stworzenie opłacalnych warunków dla dekarbonizacji,
3. ograniczenie ryzyk geopolitycznych i dywersyfikacja dostępu do rynków,
4. wzmocnienie inwestycji i innowacji,
5. poprawa sytuacji na rynku pracy i w obszarze kwalifikacji.
W obszarze regulacji skala wyzwania jest szczególnie wyraźna. Koszt przepisów zatwierdzonych lub będących w toku negocjacji, ale jeszcze niewdrożonych, szacuje się na co najmniej 71 miliardów euro rocznie dla przedsiębiorstw. Tymczasem pakiety Omnibus – dotychczasowa odpowiedź Komisji Europejskiej na postulaty odbiurokratyzowania – zakładają oszczędności w wysokości 8,6 miliarda euro, co stanowi zaledwie 5% łącznych rocznych kosztów administracyjnych wynoszących 150 miliardów euro (Eurostat 2022). Raport ostrzega, iż choćby w najbardziej optymistycznym scenariuszu europejski biznes może w 2029 roku mierzyć się z wyższym obciążeniem regulacyjnym niż dziś. Pełna realizacja zapowiedzianych celów – ograniczenia biurokracji o 25% dla wszystkich firm i o 35% dla MŚP – wymaga działań znacznie wykraczających poza dotychczasowe propozycje. Samo usunięcie barier w jednolitym rynku mogłoby przynieść korzyści gospodarcze przekraczające 600 miliardów euro rocznie do 2032 roku.
– Problemy europejskiej konkurencyjności firmy widzą jak na dłoni, w codziennej działalności. Raport BusinessEurope potwierdza to, co słyszymy od polskich przedsiębiorców: ciężar regulacyjny rośnie szybciej niż postęp w jego redukcji, a zadeklarowane cele upraszczania prawa przez cały czas pozostają odległe. Potrzebujemy konkretnych kroków – sprawnych procedur i prawdziwie głębokiego jednolitego rynku. Bez tego firmy po prostu nie mają szans w globalnej konkurencji – mówi Marek Górski, prezydent Konfederacji Lewiatan.
Poważnym problemem pozostają ceny energii. Europejskie firmy płacą za energię elektryczną znacząco więcej niż ich konkurenci ze Stanów Zjednoczonych, Japonii, Korei Południowej, Kanady czy Wielkiej Brytanii – co bezpośrednio obniża ich zdolność do rywalizowania na rynkach globalnych. Dotychczasowe inicjatywy unijne, w tym Clean Industrial Deal i Plan działań na rzecz przystępnych cen energii, nie doprowadziły jeszcze do osiągnięcia celu, jakim są międzynarodowo konkurencyjne ceny energii.
– Rok 2026 jest dla Europy rokiem próby. Przedsiębiorcy wysłuchali już wielu deklaracji o zmianie kursu i teraz oczekują efektów. Kluczowym sprawdzianem będzie energia: bez realnego obniżenia kosztów i bez technologicznie neutralnego podejścia do miksu energetycznego, obejmującego obok odnawialnych źródeł również energetykę jądrową, europejski przemysł będzie systematycznie tracił zdolność konkurowania z USA, Chinami i resztą Azji. Jako BusinessEurope wysyłamy do decydentów jasny sygnał: czas ambicji minął – teraz jest czas na działanie – mówi Maciej Witucki, przewodniczący Rady Głównej Konfederacji Lewiatan, wiceprezydent BusinessEurope.
Raport zwraca też uwagę na rosnącą lukę inwestycyjną: 80% europejskiego venture capital jest inwestowane poza Europą. BusinessEurope apeluje również o pilną ratyfikację i wdrożenie zawartych już umów handlowych, w szczególności z Mercosurem, Indiami, Meksykiem i Indonezją, oraz o skuteczne zarządzanie stosunkami z USA i Chinami w interesie europejskich firm.
Raport BusinessEurope „From Ambition to Delivery” (PDF, j. angielski)
