Większość tzw. Pierwszych Narodów łamie ustawę i orzeczenie sądu o ujawnianiu finansów – alarm w Senacie Kanady
Ottawa, 16 października 2026 – Według najnowszych danych Departamentu Usług dla Rdzennych Ludów (Indigenous Services Canada), aż 578 Pierwszych Narodów nie stosuje się do ustawy z 2013 roku oraz orzeczenia Federalnego Sądu Kanady nakazujących coroczne ujawnianie sprawozdań finansowych. Informację tę przekazano senatorom podczas posiedzenia komisji.
Senator Clément Gignac (Quebec) zapytał przedstawicieli federalnego departamentu wprost: „Czy spełniliście wymogi?” oraz „Nie zmusiliście ich do publikacji?”. Dodał, iż „ustawa przez cały czas obowiązuje”, wyrażając frustrację brakiem egzekwowania przepisów przez administrację federalną.
Chodzi o First Nations Financial Transparency Act (ustawę o przejrzystości finansowej Pierwszych Narodów) z 2013 roku. Nakazuje ona coroczne publikowanie skonsolidowanych, zaudytowanych sprawozdań finansowych oraz szczegółowych wykazów wynagrodzeń i zwrotów kosztów dla wodzów (chiefs) i radców (councillors). Ustawa przewidywała również możliwość wstrzymania finansowania federalnego w przypadku braku zgodności.
Po zmianie rządu w 2015 roku egzekwowanie kar i sankcji zostało w praktyce wstrzymane. Od tego czasu wskaźnik zgodności systematycznie spadał. Według wcześniejszych analiz (m.in. Fraser Institute) jeszcze kilka lat temu zgodność była wysoka, a w tej chwili znaczna większość społeczności nie publikuje wymaganych dokumentów.
Sprawa budzi kontrowersje. Część krytyków ustawy wskazuje na potrzebę poszanowania autonomii Pierwszych Narodów, podczas gdy zwolennicy podkreślają konieczność rozliczalności wobec członków społeczności i podatników kanadyjskich – zwłaszcza przy miliardowych transferach federalnych na rzecz społeczności rdzennych.
Źródło: Blacklock’s Reporter / Holly Doan (@hollyanndoan, @mindingottawa), na podstawie informacji przekazanych Senatowi przez Indigenous Services Canada.
