Bosak: spór o TK może pomniejszyć suwerenność Polski

Zdjęcie: Bosak: spór o TK może pomniejszyć suwerenność Polski

Krzysztof Bosak w wywiadzie opublikowanym 10 listopada ocenił, iż działania obozu rządowego wobec Trybunału Konstytucyjnego grożą ograniczeniem polskiej suwerenności na rzecz sądów międzynarodowych. Wicemarszałek Sejmu wiąże spór z prymatem Konstytucji. Stawką jest to, kto ostatecznie wyznacza granice prawa obowiązującego Polaków.

Ostrzeżenie przed zmianą hierarchii prawa

Radio Maryja opublikowało 10 listopada fragment rozmowy Krzysztofa Bosaka z „Naszym Dziennikiem”. Wicemarszałek Sejmu powiedział, iż działania obecnej większości wokół Trybunału Konstytucyjnego mogą prowadzić do szerszego podporządkowania Polski orzecznictwu instytucji międzynarodowych. Jego zdaniem środowiska wspierające rząd przyjmują zasadę wyższości prawa unijnego nad polskim porządkiem konstytucyjnym.

To stanowisko polityka opozycji, a nie rozstrzygnięcie sądu. Trzeba jednak potraktować je poważnie, ponieważ dotyka podstawowego pytania ustrojowego: czy najwyższym prawem w Rzeczypospolitej pozostaje Konstytucja, czy granice kompetencji państwa będą w praktyce wyznaczane przez organy zewnętrzne. Spór o Trybunał narastał już wcześniej pod presją orzeczeń ze Strasburga.

Bosak wskazuje cel obozu rządowego

Bosak ocenił, iż głównym celem obecnego obozu władzy jest rozbicie instytucjonalnego zaplecza kojarzonego z poprzednim rządem. Wymienił Koalicję Obywatelską, lewicę oraz współpracującą z nimi część środowiska prawniczego. Według niego po zdobyciu wpływu na TK będą one próbowały utrwalić pogląd o nadrzędności prawa unijnego.

Polityczny konflikt jest ostry, ale jego skutek może sięgnąć znacznie dalej niż kadencja jednego rządu. Trybunał ma badać zgodność ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją. jeżeli ta funkcja zostanie podporządkowana doraźnej większości albo zewnętrznym ośrodkom wykładni prawa, obywatel traci krajową zaporę chroniącą go przed przekazywaniem kolejnych kompetencji bez czytelnej zgody narodu. W archiwum DN opisywaliśmy już, jak orzeczenie TSUE w sprawie sądownictwa rodziło pytania o granice suwerenności.

Wątek policyjnej obecności przy Trybunale

W rozmowie wróciły także wydarzenia z 30 października. Bosak mówił, iż pojawił się wówczas przed siedzibą TK, ponieważ uznał działania władz i obecność Policji za siłowy atak na Trybunał. Przekazał również, iż na miejsce przyjechał Sławomir Mentzen oraz liderzy innych prawicowych ugrupowań opozycyjnych.

Te słowa są oceną uczestnika sporu i wymagają takiej atrybucji. Nie zmienia to faktu, iż użycie Policji w konflikcie o obsadę i funkcjonowanie konstytucyjnego organu państwa pogłębia kryzys zaufania. Instytucji nie odbudowuje się demonstracją siły. Potrzebne są jawne procedury, respektowanie Konstytucji i rozwiązanie, którego nie będzie trzeba bronić policyjnym kordonem.

Stawką jest prawo Polaków do samostanowienia

Spór o TK bywa przedstawiany jako wojna personalna między dawną a obecną większością. To wygodna zasłona. Dla Polaków liczy się realny skutek: czy ustawy uchwalane w Warszawie i oceniane według polskiej Konstytucji pozostaną pod kontrolą organów Rzeczypospolitej. Decyzja o pozostawieniu Trybunału bez budżetu na 2027 rok pokazała, iż konflikt obejmuje również narzędzia finansowe.

Bosak trafnie kieruje uwagę na suwerenność, choć każdą jego ocenę należy oddzielać od ustalonych faktów. Polska może wykonywać zobowiązania międzynarodowe i równocześnie strzec własnej Konstytucji. Granica jest jasna: kooperacja nie może oznaczać poddaństwa, a naprawa instytucji nie może służyć przejęciu ich przez bieżący obóz władzy. Ostateczna stawka to prawo narodu do stanowienia o własnym państwie.

Źródło: Radio Maryja, „Nasz Dziennik”.

Źródło: Radio Maryja

Ilustracja główna wygenerowana przez AI na podstawie fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 pl.