Rosja pozostaje zagrożeniem, ale polskie wsparcie dla Ukrainy nie może być bezwarunkowe. Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, opowiedział się za polityką transakcyjną, w której pomoc humanitarna i militarna łączy się z wymaganiem wzajemności w interesie polskich obywateli.
Bezpieczeństwo nie wyklucza rachunku interesów
Zbigniew Bogucki postawił sprawę jasno: prawdziwym zagrożeniem pozostaje Moskwa, ale relacje z Ukrainą powinny opierać się na zasadzie wzajemności. Jak podał Bankier.pl, szef Kancelarii Prezydenta określił takie podejście mianem polityki transakcyjnej.
To rozróżnienie ma znaczenie. Uznanie rosyjskiego zagrożenia nie oznacza obowiązku rezygnacji z własnych interesów. Polska może wspierać bezpieczeństwo Ukrainy, a zarazem rozliczać każdą decyzję według tego, czy służy ona polskim obywatelom.
Państwo ma obowiązki wobec Polaków
Bogucki wskazał dwa wymiary polskiego zaangażowania: pomoc humanitarną oraz militarną. o ile Polska występuje w roli dawcy takiego bezpieczeństwa, ma prawo oczekiwać wzajemności. Szef Kancelarii Prezydenta mówił wręcz o obowiązku stawiania wymagań w interesie polskich obywateli.
Nie chodzi o gest niechęci wobec Ukraińców ani o pomniejszanie zagrożenia ze strony Rosji. Chodzi o elementarną zasadę odpowiedzialnej polityki państwowej. Władze w Warszawie dysponują środkami, które powstają z pracy i podatków Polaków. Muszą więc umieć wskazać, jaki konkretny interes Polski zabezpiecza każda forma wsparcia.
Polityka zagraniczna prowadzona bez warunków gwałtownie zamienia solidarność w jednostronne zobowiązanie. Państwo poważne pomaga wtedy, gdy jest to zgodne z jego bezpieczeństwem, ale jednocześnie określa oczekiwania wobec partnera. Wzajemność nie jest brakiem solidarności. Jest miarą dojrzałości relacji między państwami.
Taka zasada wymaga także czytelnego języka. Partner powinien znać polskie oczekiwania przed podjęciem decyzji o pomocy, a obywatele powinni móc ocenić jej cel. Przejrzyste warunki chronią państwo przed sytuacją, w której kolejne zobowiązania pojawiają się bez publicznego wyjaśnienia ich znaczenia dla Polski.
Realizm zamiast pustych gestów
Wypowiedź Boguckiego wyznacza potrzebny kierunek debaty. Polska nie musi wybierać między świadomością rosyjskiego zagrożenia a obroną własnych interesów. Tak postawiona alternatywa byłaby fałszywa i wygodna głównie dla tych, którzy chcieliby wyłączyć polskie społeczeństwo z oceny kosztów oraz warunków prowadzonej polityki.
Polacy mają prawo wiedzieć, czego ich państwo oczekuje w zamian za pomoc i jak wzajemność będzie egzekwowana. Bez odpowiedzi na te pytania hasła o partnerstwie pozostają deklaracją. Relacja z Ukrainą powinna być odporna na emocjonalny szantaż i budowana na trzeźwej ocenie wspólnych oraz rozbieżnych interesów.
Stawką jest bezpieczeństwo Polski i podmiotowość jej polityki zagranicznej. Pomoc może być narzędziem realizmu narodowego, pod warunkiem iż rządzący pamiętają, komu w pierwszej kolejności są winni odpowiedzialność.
Źródło: Bankier.pl
