1 dzień temu
Rok 2026 to czas bogatych możliwości uzyskania wsparcia finansowego w formie dotacji dla projektów biogazowych i biometanowych. Jakie programy wsparcia będą dostępne oraz jak przygotować się do nadchodzących naborów? Odpowiedzi na te pytania znajdą Państwo w niniejszym artykule.
Poniżej przybliżę najważniejsze programy dotacyjne dedykowane projektom biogazowym i biometanowym – zakres dostępnych oraz planowanych do uruchomienia instrumentów wsparcia jest niezwykle szeroki. Trudno wskazać wcześniejszy okres, w którym mielibyśmy do czynienia z tak rozbudowanym wachlarzem dostępnych i zapowiadanych konkursów dla tego obszaru.
Jednak najważniejsze znaczenie będzie miało nie tylko poznanie samych programów, ale przede wszystkim adekwatne przygotowanie projektu. Dlatego szczególną uwagę poświęcę praktycznym wskazówkom, jak już dziś, w kontekście zbliżających się naborów, przygotować się do skutecznego złożenia wniosku o dofinansowanie.
ZAPRASZAM DO LEKTURY I WSPÓŁPRACY!
Paulina Walczak
k: 602 329 276
e: [email protected]
Zacznijmy od tego, co jest w tej chwili dostępne
A jest to wsparcie dla projektów wysokosprawnej kogeneracji o pomocy powyżej 50kWe, oferowane w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS), Część 5) Źródła wysokosprawnej kogeneracji.
Wnioski o dofinansowanie przyjmowane są do 10 marca 2026 roku.
Budżet konkursu wynosi ponad 600 mln PLN.
Program umożliwia pełen montaż finansowy, czyli choćby do 100% kosztów kwalifikowanych, na który składa się dotacja, pożyczka 0% oraz pożyczka rynkowa. Jest to interesująca opcja dla tych z Państwa, którzy planują budowę instalacji, która do produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu wykorzystywać będzie biogaz, biometan lub biomasę (z wyjątkiem biomasy leśnej).
Co ważne, z ubiegania o dofinansowanie wyłączone są jednostki wytwórcze, z których co najmniej 70% lub więcej ciepła użytkowego wytworzonego w tej instalacji w roku kalendarzowym zostanie wprowadzone do publicznej sieci ciepłowniczej.
Jeśli Program wydaje się być dla Państwa ciekawy, a dodatkowo posiadacie Państwo:
- zagwarantowane 100% zapotrzebowania na substrat/biomasę,
- decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektu lub postanowienie o braku konieczności wydania ww. decyzji,
- dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomościami, na których będzie realizowane zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o dofinansowanie
to jest to odpowiedni moment, w którym możemy przystępować do prac nad wnioskiem
o dofinansowanie.
Zastanawiacie się Państwo co z warunkami przyłączenia do sieci elektroenergetycznej? Możliwe jest ich do dołączenia na 2 etapie oceny projektów, co daje nam dodatkowych kilka miesięcy na zdobycie przedmiotowego dokumentu.
Budżet konkursu jest pokaźny, wymagania względem Wnioskodawców stosunkowo przyzwoite. Warto skorzystać z dostępnej możliwości. A jeżeli jeszcze nie czujecie Państwo, iż to ten moment zapraszam do dalszej lektury, bo to dopiero początek tego, co ma do zaoferowania 2026 rok.
Co przed nami?
Nadchodzą trzy najważniejsze nabory, którymi należy się zainteresować, planując budowę biogazowni i/lub biometanowni:
- FENX.02.02 Rozwój OZE – realne wsparcie dla biogazowni
o mocy elektrycznej lub cieplnej powyżej 0,5 MW (nie sumujemy mocy, jedna z nich – elektryczna lub cieplna – musi być większa niż 0,5 MW) oraz instalacji biometanowych. Forma dofinansowania stanowi instrument finansowy, w ramach którego obligatoryjne jest łączenie finansowania w formie dotacji, pożyczki 0% oraz pożyczki udzielanej na zasadach rynkowych. Wsparcie stanowić może choćby do 100% kosztów kwalifikowanych (do 85% w przypadku spółek celowych).
Termin naboru: 30.01.2026 r. – 30.04.2026 r.
- Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych
Kolejny z Programów, którego celem jest wsparcie wytwarzania i wykorzystania biogazu uzyskiwanego w procesie fermentacji biomasy, ze szczególnym uwzględnieniem biomasy odpadowej (a dokładniej selektywnie zebranych bioodpadów komunalnych), w celu wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w wysokosprawnej kogeneracji. Finansowaniu polegać będą instalacje o mocy nie mniejszej niż 1 MW (w przypadku tego instrumentu sumujemy moc elektryczną i cieplną).
Przedmiotowy Program to szansa na zdobycie finansowania w formie dotacji
w wysokości 40%, która może zostać uzupełniona pożyczką (w przypadku dostępności pomocy publicznej choćby preferencyjną).
Termin naboru: I/II kwartał 2026 r.
- Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu
Świeżo zatwierdzony przez Europejski Bank Inwestycyjny Program wsparcia inwestycji biometanowych z budżetem 800 mln PLN to realna szansa wsparcia budowy nowych instalacji fermentacji biomasy do produkcji biogazu wraz z modułem oczyszczania biogazu do biometanu oraz przyłączeniem do sieci gazowej. Instrument tworzy nowe możliwości dla Przedsiębiorców planujących budowę biometanowni w Polsce, oferując finansowanie w formie dotacji do maksymalnie 45 proc. kosztów kwalifikowanych.
Termin naboru: I/II kwartał 2026 r.
Brzmi intersująco – co dalej?
Jeśli biogaz lub biometan to Państwa kierunek inwestycyjny to warto już dziś zapoznać się z najważniejszymi zapisami Programów oraz ich kryteriami – są one dostępne, a dla dobrego przygotowania wniosku kluczowe.
W ramach działania FENX 02.02 mamy do czynienia ze środkami unijnymi, a to zawsze oznacza obecność całego zestawu kryteriów horyzontalnych. Część z nich może wiązać się z obowiązkiem podjęcia dodatkowych działań, takich jak organizacja inicjatyw edukacyjnych zwiększających świadomość ekologiczną czy realizacja nasadzeń drzew i krzewów. Kryteriów jest naprawdę sporo, często niezwiązanych bezpośrednio z samą budową instalacji, ale pozwalających zdobyć cenne punkty.
Dlatego chcąc realnie zwiększyć szanse na pozyskanie wsparcia, należy przygotować się nie tylko na pozyskanie minimum dokumentacyjnego w postaci decyzji środowiskowej, warunków przyłączenia czy umów na dostawę substratu. W przypadku tego instrumentu lista zadań jest zdecydowanie dłuższa, dlatego dobrze jest zawczasu zaplanować kolejne kroki i mieć pełną świadomość, czego będzie od nas wymagać cały proces aplikowania o środki.
Podkreślić należy, iż FENX.02.02 Rozwój OZE to również jedyna możliwość wsparcia biometanowni, które przewidują inne wykorzystanie biometanu, niż jego wprowadzenie do sieci. Zatem jeżeli sprężenie gazu lub jego skroplenie i dalsza dystrybucja to Państwa pomysł na biznes, musicie ze środków skorzystać.
Program „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych” wymaga od Wnioskodawcy nieco szerszego zestawu dokumentów niż decyzja środowiskowa czy wniosek o warunki przyłączenia. Do aplikacji trzeba dołączyć również potwierdzenia dotyczące zagospodarowania pofermentu – na przykład listy intencyjne odbiorców nawozu (stałego lub płynnego), środka wspomagającego uprawę roślin lub dokumenty potwierdzające możliwość ich efektywnego wykorzystania na potrzeby własne.
Aby skutecznie sięgnąć po środki z tego Programu, nie wystarczy sama koncepcja instalacji – potrzebny jest również konkretny i realistyczny plan zagospodarowania ciepła wytwarzanego
w procesie. Program jest w tym zakresie bardzo jednoznaczny: jeżeli projekt nie przewiduje wykorzystania ciepła poza własne potrzeby technologiczne na poziomie większym niż 40%, automatycznie zostaje odrzucony. To jeden z kluczowych warunków, o którym trzeba pamiętać już na etapie projektowania inwestycji.
W gronie faworytów znajdują się także instalacje zakładające wysoki udział selektywnie zbieranych bioodpadów komunalnych w całkowitym strumieniu kierowanym do fermentacji. Im większy udział takich surowców, tym wyższa liczba punktów podczas oceny w ramach Programu i większa szansa na uzyskanie wsparcia.
Z kolei w Programie wsparcia biometanu „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” dodatkowe punkty można uzyskać za wykorzystanie wychwyconego CO₂ z biogazu. Najwyżej oceniane będzie jego zastosowanie w branży spożywczej, choć wykorzystanie techniczne również zostanie docenione. Co istotne, program premiuje także skalę przedsięwzięcia – im większa instalacja i im większa produkcja biometanu, tym większe szanse na uzyskanie wyższej punktacji podczas oceny.
Podobnie jak w programie dotyczącym biogazu (w tym z odpadów komunalnych), szczególną uwagę należy zwrócić na poferment, który pozostaje produktem ubocznym procesu. Warto już na etapie przygotowania dokumentacji zadbać o jego formalnie potwierdzone zagospodarowanie, aby uniknąć ryzyka odrzucenia projektu w toku oceny.
Należy wyraźnie podkreślić, iż w ramach przedmiotowego Programu nie będą wspierane inwestycje zakładające sprężanie lub skraplanie biometanu. Warunkiem koniecznym kwalifikowalności projektu jest wprowadzenie biometanu do sieci gazowej – wyłącznie projekty spełniające ten wymóg mogą ubiegać się o dofinansowanie w ramach niniejszego działania.
To jeszcze jednak nie koniec wsparcia dla biogazowni!
Czy reprezentują Państwo przedsiębiorstwo planujące realizację projektu w ramach systemu ciepłowniczego, o zamówionej mocy cieplnej – na dzień składania wniosku – nie mniejszej niż 50 MW? jeżeli tak, ta wiadomość może Was bardzo ucieszyć.
Planowane jest bowiem powtórzenie naboru w ramach Programu Kogeneracja dla ciepłownictwa, część 2) Budowa i/lub przebudowa jednostek wytwórczych o łącznej mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 1 MW.
Na wsparcie będą mogły liczyć instalacje pracujące w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, w których do produkcji energii wykorzystuje się m.in. energię z OZE i które dodatkowo przewidują, iż zdecydowana większość ciepła (co najmniej 70%) wytworzonego w jednostce kogeneracji w roku kalendarzowym zostanie wprowadzona do publicznej sieci ciepłowniczej.
Nabór startuje 31 marca 2026 r., więc to dobry moment, by na obecnym etapie zlecić przygotowanie audytu efektywności źródła wytwórczego oraz dopinać formalności związane z uzyskiwaniem warunków przyłączenia do sieci. A perspektywa dotacji do 50% z możliwością uzupełnienia finansowania pożyczką choćby do 100% powinna być dostateczną motywacją.
Najważniejsze wnioski przed rozpoczęciem przygotowań
Jak widać, kryteria oceny projektów biogazowych i biometanowych potrafią zaskoczyć – zarówno swoją szczegółowością, jak i zakresem dokumentów, które trzeba przygotować jeszcze przed złożeniem wniosku. Jednocześnie to właśnie dobra znajomość tych wymagań i odpowiednie zaplanowanie wszystkich elementów projektu sprawiają, iż proces aplikowania staje się przewidywalny, a szanse na uzyskanie wsparcia znacząco rosną.
Jeśli planują Państwo inwestycję w biogazownię lub biometanownię, warto zacząć przygotowania już teraz. adekwatnie zaplanowane działania dziś mogą przełożyć się na realne wsparcie finansowe jutro. A mamy przecież z czego wybierać! Niech to będzie dobry rok dla biogazu i biometanu.
Zachęcam do kontaktu z METROPOLIS! Wskaźnik skuteczności firmy jest imponujący – ponad 90% przygotowywanych przez nas projektów uzyskuje finansowanie.
Źródło: Metropolis Doradztwo Gospodarcze Sp. z o.o.
