Baśniowy świat Juliusza Szczęsnego Batury

2 godzin temu

Zdjęcie: Baśniowy świat Juliusza Szczęsnego Batury

„Baśniowy świat Juliusza Szczęsnego Batury w ekslibrisie i małej grafice” – to tytuł najnowszej wystawy, którą można oglądać w Bibliotece Uniwersyteckiej UJK.

Artysta pochodzi z Augustowa. Tam się urodził, mieszka i tworzy. W Kielcach gościł po raz pierwszy. Jak mówił, przesądził o tym zbieg okoliczności.

– Ktoś zauważył mój dorobek i zaprosił mnie na uroczystość w Malborku, gdzie otrzymałem nagrodę za całokształt twórczości. To wydarzenie zorganizowało Towarzystwo Bibliofilów Polskich. Była tam też pani Aneta Tkacz, która mnie, iż tak powiem, podłapała i ściągnęła tu – relacjonował.

Aneta Tkacz, kurator wystawy powiedziała, iż artysta i jego twórczość ujęły ją.

– Bardzo skromny człowiek, który robił i przez cały czas robi ekslibrisy dla wielu ludzi, ale także je gromadził. Zebrał całkiem sporą kolekcję, którą przekazał do Muzeum Ziemi Augustowskiej oraz do Książnicy Podlaskiej w Białymstoku. W swoim życiu wykonał ponad 1900 ekslibrisów. Różna tematyka: baśniowa – są stworki, diabełki, skrzydlate aniołki, ale też pojawia się tematyka okolicznościowa, religijna, jest dużo motywów z kobietami, pokazanymi jako syreny. Są odniesienia do relacji człowieka z naturą – opisywała.

Wspólnym mianownikiem wielu grafik jest humor. Juliusz Szczęsny Batura przyznał, iż taki był jego zamysł.

– Moje prace są bardzo oszczędne technicznie, natomiast pomysły są dosyć zabawne. Kiedy zaczynałem zbierać ekslibrisy, to trafiały do mnie takie z przeszłości, na których były pomniki, portrety, jakieś antyczne elementy, bardzo patetyczne, a ponieważ wtedy też interesowałem się sztuką nieprofesjonalną, to uznałem, iż zrobię coś po swojemu. W kręgu moich zainteresowań znajdowały się mity, legendy, więc dużo jest elementów baśniowych – wyjaśnił.

Nie brakuje też elementów geometrycznych, ale – jak mówi artysta – wiele osób błędnie odczytuje, iż jest to wynik jego zainteresowania matematyką, ponieważ z zawodu jest matematykiem. Jak tłumaczył, został nim przez przypadek.

– W dzieciństwie miałem duże sukcesy i marzyłem, iż zostanę wielkim malarzem. Potem jednak życie się tak ułożyło, iż nie zdałem egzaminu na Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie, nie dostałem się na historię sztuki, a ponieważ musiałam się ratować przed wojskiem, to skorzystałem z wrześniowego egzaminu w ówczesnej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Białymstoku. Zdałem na fizykę z chemią, po czym przeniosłem się na fizykę z matematyką, a potem zacząłem kurs indywidualny matematyki i podobno byłem niezły. W pewnym momencie jednak rzuciłem to – śmiał się.

Aneta Tkacz dodała, iż Juliusz Szczęsny Batura swój pierwszy ekslibris wykonał w dzieciństwie – farbą plakatową na papierze w technice drzeworytu. Tworzy w technice linorytu i plastykorytu. W środowisku ekslibrisu uchodzi za postać wyjątkową, ponieważ łączy kunszt artystyczny z prawdziwie tradycyjnym podejściem do roli ekslibrisu – jego dawnej, a zapominanej funkcji.

– Ciągle był związany ze sztukami plastycznymi, był instruktorem plastyki w Młodzieżowych Domach Kultury w Augustowie i w Suwałkach oraz jako nauczyciel plastyki w Zespole Szkół Społecznych STO w Augustowie. Na przełomie lat 80. i 90. ilustrował książki w Instytucie Wydawniczym „Nasza Księgarnia” i Instytucie Wydawniczym „Pax” w Warszawie oraz Krajowej Agencji Wydawniczej w Białymstoku. Do 2007 roku tworzył kukiełki i scenografię Dziecięcego Twórczego Teatru Lalkowego „Bajama” przy Augustowskich Placówkach Kultury, prowadzonego przez żonę Blankę. Kilka z tych lalek także znalazło się na wystawie – zaznaczyła.

Wystawa wpisuje się w obchody 25-lecia galerii, działającej w Bibliotece Uniwersyteckiej. Dyrektor książnicy Andrzej Antoniak podkreślił, iż jest co świętować.

– Jesteśmy dumni z dorobku galerii, a to wydarzenie jest szczególne, ponieważ prezentujemy ekslibris, czyli tę sztukę, której wystawa ćwierć wieku temu rozpoczęła działalność galerii. Ekslibris to też, można powiedzieć, najbardziej biblioteczna sztuka w galerii Biblioteki Uniwersyteckiej – żartował.

Juliusz Szczęsny Batura specjalnie na kielecką wystawę przygotował niespodziankę.

– Nie odmówiłam sobie, żeby nie poprosić pana Batury, by przy okazji 25-lecia naszej galerii, które wypada w tym roku akademickim, wykonał dla nas dedykowany nam ekslibris. Miał być jeden, a powstały trzy, z czego jeden jest szczególny dla nas, choć pan Juliusz mówi, iż czuł się przez nas przymuszony, bo nie w jego stylu, ale wykonał dla nas ekslibris z wizerunkiem, który przypomina Jana Kochanowskiego – tłumaczyła Aneta Tkacz.

Wystawę „Baśniowy świat Juliusza Szczęsnego Batury w ekslibrisie i małej grafice” można oglądać do 7 kwietnia.