Pieniądze na Gminną Ewidencję Zabytków
Decyzja zapadła podczas ostatnich zmian w budżecie Gminy Bardo.
Jak poinformowała burmistrz Marta Ptasińska, z jej inicjatywy zabezpieczono środki potrzebne do przygotowania Gminnej Ewidencji Zabytków.
Według przekazanych przez nią informacji propozycję poparła większość Rady Miejskiej, przy dwóch głosach przeciwnych.
Nie podano na razie publicznie wysokości środków przeznaczonych na wykonanie dokumentacji.
Czym adekwatnie jest Gminna Ewidencja Zabytków?
GEZ nie jest tym samym co rejestr zabytków.
Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków ewidencję prowadzi burmistrz w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych znajdujących się na terenie gminy. Powinny znaleźć się w niej m.in. obiekty już wpisane do rejestru, zabytki z wojewódzkiej ewidencji oraz inne obiekty wyznaczone w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Ewidencja jest więc przede wszystkim uporządkowanym wykazem obiektów posiadających wartość historyczną lub architektoniczną.
Dla Barda ma jednak również bardzo praktyczne znaczenie.
Wspólnoty mieszkaniowe mogą zyskać nową możliwość
Burmistrz Marta Ptasińska zapowiedziała, iż po wykonaniu ewidencji gmina będzie mogła w przyszłym roku rozważyć dofinansowanie prac wykonywanych przez wspólnoty mieszkaniowe przy budynkach znajdujących się w GEZ.
Nie oznacza to jeszcze, iż dotacje zostały uruchomione ani iż każdy obiekt wpisany do ewidencji automatycznie otrzyma pieniądze.
Potrzebne będą kolejne decyzje dotyczące środków przeznaczonych na ten cel.
Samo wykonanie GEZ stworzy jednak podstawę do dokładnego określenia, które budynki mogą być objęte takim mechanizmem.
Bardo ma już przepisy dotyczące dotacji na zabytki
To szczególnie istotne, ponieważ Gmina Bardo już wcześniej przygotowała lokalne rozwiązania dotyczące finansowego wspierania ochrony zabytków.
Uchwała Rady Miejskiej z 28.07.2022 określa zasady przyznawania z budżetu gminy dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków lub do Gminnej Ewidencji Zabytków. Przepisy te były później zmieniane w 2023 roku.
Oznacza to, iż sam mechanizm prawny już istnieje.
Nowa ewidencja może natomiast precyzyjnie wskazać kolejne budynki, których właściciele lub zarządcy mogliby w przyszłości starać się o pomoc – oczywiście pod warunkiem zabezpieczenia pieniędzy przez gminę i spełnienia zasad określonych w uchwale.
Gmina już wcześniej finansowała prace przy zabytkach
Bardo ma doświadczenie w udzielaniu takich dotacji.
W 2024 roku Rada Miejska przyznała ponad 1,055 mln zł na roboty przy zabytkowych obiektach dawnego klasztoru przy ul. Krakowskiej 31a. Było to zadanie związane z Rządowym Programem Odbudowy Zabytków.
Tamten przypadek dotyczył jednak obiektu wpisanego do rejestru zabytków.
Planowane w tej chwili przygotowanie GEZ jest ważne szczególnie z perspektywy licznych historycznych kamienic i budynków, które niekoniecznie znajdują się w rejestrze, ale posiadają wartość zabytkową.
Bardo ma doświadczenie we współpracy ze wspólnotami
Wsparcie remontów zabytkowych kamienic nie byłoby w Bardzie całkowicie nowym kierunkiem.
Gmina przypomina, iż w poprzednich latach realizowała projekty rewitalizacyjne wspólnie ze wspólnotami mieszkaniowymi. W ramach jednego z takich przedsięwzięć odnowiono 10 kamienic m.in. przy ul. Głównej, Noworudzkiej, Jagiellońskiej oraz pl. Wolności.
Nowe rozwiązanie mogłoby więc być kontynuacją działań prowadzonych przy historycznej zabudowie miasta.
Na razie ewidencja, później decyzja o dotacjach
Najważniejszym krokiem będzie teraz przygotowanie samej Gminnej Ewidencji Zabytków.
Dopiero później będzie można dokładnie określić, jakie budynki znalazły się na liście i jaka byłaby skala potencjalnego zainteresowania ze strony wspólnot.
Zapowiedź burmistrz zakłada, iż temat dofinansowań może wrócić już w 2027 roku.
Na tym etapie nie ma jednak informacji o wysokości przyszłych dotacji, puli środków ani terminie ewentualnego naboru.
Jeżeli taki program zostanie uruchomiony, może mieć szczególne znaczenie dla Barda, gdzie zabytkowa zabudowa jest jednym z najważniejszych elementów charakteru miasta, ale jej remont często oznacza dla właścicieli i wspólnot znaczne koszty.
