Art. 9 Konstytucji RP stanowi, iż Polska „przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego”. Oznacza to, iż państwo ma obowiązek respektować umowy międzynarodowe i inne normy prawa międzynarodowego, które je wiążą.
PiS często powołuje się jednak na hierarchię źródeł prawa obowiązującą w Polsce:
• Ratyfikowane umowy międzynarodowe
• Ustawy krajowe
• Rozporządzenia
Spójrzmy więc, jak wygląda kwestia wyboru nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego w kontekście zabezpieczenia wydanego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz).
1. Konstytucja RP, art. 194 ust. 1 -
„Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybieranych indywidualnie przez Sejm na 9 lat spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą”.
Art. 9 Konstytucji nie jest tylko uprzejmą prośbą – to kategoryczny nakaz dla państwa.
Konstytucja nie wspomina o ślubowaniu przed Prezydentem. Ten wymóg pojawia się dopiero w ustawie.
Osoby wybrane przez Sejm stają się sędziami Trybunału Konstytucyjnego. Koniec. Kropka.
2. Ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym przewiduje, iż osoba wybrana na sędziego TK składa wobec Prezydenta RP ślubowanie.
Nawrocki, Świączkowski i ich polityczny patron Jarosław Kaczyński twierdzą więc, że:
• Prezydent odbiera ślubowanie,
• dopiero od tego momentu sędzia może orzekać.
Tymczasem choćby dla osoby bez wykształcenia prawniczego powinno być jasne, iż Konstytucja rozstrzyga, kto staje się sędzią Trybunału Konstytucyjnego.
Przypomnę: Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Praw Człowieka w 1993 roku.
Powstaje więc pytanie: gdzie w hierarchii prawa znajdują się decyzje ETPCz?
• Jednak orzeczenia Trybunału są wiążące dla Polski jako strony Konwencji i mają pierwszeństwo przed ustawami krajowymi.
A teraz zobaczmy, co dokładnie zdecydował ETPCz.
5 maja 2026 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, w składzie siedmiu sędziów, wydał jednomyślnie zabezpieczenie „nakazujące Rzeczypospolitej Polskiej zapewnienie, aby jej adekwatne władze publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm w dniu 13 marca 2026 roku”.
Zabezpieczenie wydane przez ETPCz jest natychmiast skuteczne i wykonalne. Trybunał zakwalifikował sprawę jako priorytetową.
Dodatkowo zobowiązał polski rząd do przedstawienia informacji dotyczących sytuacji zablokowanych 4 sędziów TK do 20 maja 2026 roku.
W Europie tylko Rosja i Białoruś systemowo ignorowały wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Według Nawrockiego i PiS Polska PiS ma dziś dołączyć do tego grona.
• Polska PiS.
• Białoruś.
