Apel: przemysł potrzebuje składowania CO₂ pod dnem Morza Bałtyckiego

1 godzina temu

Przedstawiciele przemysłu, organizacji pozarządowych i środowiska naukowego wystosowali wspólny apel do państw-stron Konwencji Helsińskiej oraz Komisji Helsińskiej (HELCOM), wzywając do stworzenia ram prawnych umożliwiających bezpieczne geologiczne składowanie dwutlenku węgla pod dnem Morza Bałtyckiego. Sygnatariusze podkreślają, iż bez takich zmian rozwój technologii CCS (carbon capture and storage) w regionie może zostać znacząco opóźniony.

List otwarty podpisały 24 organizacje reprezentujące przemysł energochłonny, sektor cementowy, organizacje branżowe, instytuty badawcze oraz organizacje społeczne zajmujące się transformacją klimatyczną. Inicjatorzy wskazują, iż Morze Bałtyckie mogłoby stać się ważnym elementem europejskiej infrastruktury transportu i magazynowania CO₂, jednak obecne przepisy Konwencji Helsińskiej nie zapewniają wystarczającej jasności prawnej dla realizacji takich inwestycji.

Konwencja Helsińska barierą projektów CCS

Opracowując Konwencję Helsińską, której celem jest ochrona środowiska morskiego Morza Bałtyckiego, nie wzięto pod uwagę technologii geologicznego składowania dwutlenku węgla. Zdaniem autorów listu obecna interpretacja przepisów utrudnia rozwój projektów offshore, mimo iż Unia Europejska uznaje wychwytywanie i składowanie CO₂ za jedno z kluczowych narzędzi dekarbonizacji przemysłu.

Czytaj też: Fundusz Dekarbonizacji Transportu na razie nie powstanie

Sygnatariusze popierają prowadzone przez HELCOM prace nad analizą prawną dotyczącą możliwości prowadzenia składowania CO₂ pod dnem Bałtyku, jednocześnie zaznaczając, iż sama ekspertyza nie wystarczy do usunięcia istniejących barier. W ich ocenie konieczne jest wypracowanie praktycznych mechanizmów prawnych, które umożliwią realizację inwestycji przy zachowaniu wysokich standardów ochrony środowiska.

Wskazują też, iż podobne problemy prawne występowały wcześniej w przypadku Protokołu Londyńskiego regulującego zatapianie odpadów w morzu. Państwa uczestniczące w tym porozumieniu wypracowały jednak rozwiązania umożliwiające transgraniczny transport i geologiczne składowanie CO₂ bez naruszania celów ochrony środowiska.

Zdaniem autorów listu podobne podejście mogłoby zostać zastosowane również w regionie Morza Bałtyckiego. Pozwoliłoby to zachować wysokie standardy ochrony środowiska morskiego, a jednocześnie stworzyć warunki do rozwoju infrastruktury CCS niezbędnej dla transformacji europejskiego przemysłu.

Kluczowe znaczenie dla przemysłu

Autorzy listu zwracają uwagę, iż wiele państw regionu Morza Bałtyckiego dysponuje ograniczonymi możliwościami trwałego geologicznego magazynowania CO₂ na swoim terytorium. Oznacza to, iż rozwój wspólnej infrastruktury transportowej oraz dostęp do podmorskich magazynów może mieć zasadnicze znaczenie dla dekarbonizacji sektorów energochłonnych, takich jak przemysł cementowy, chemiczny, rafineryjny czy hutniczy.

W dokumencie przypomniano również, iż unijna strategia zarządzania emisjami przemysłowymi oraz rozporządzenie Net-Zero Industry Act zakładają stworzenie jednolitego europejskiego rynku usług transportu i składowania CO₂. Jednym z celów UE jest osiągnięcie do 2030 roku zdolności zatłaczania co najmniej 50 mln ton CO₂ rocznie. Bez nowych lokalizacji magazynowania realizacja tego celu może okazać się znacznie trudniejsza.

Dyskusja dotycząca możliwości składowania CO₂ pod dnem Bałtyku ma szczególne znaczenie dla Polski. Kraj rozwija projekty związane z wychwytywaniem dwutlenku węgla, jednak dostępne krajowe zasoby geologiczne mogą nie być wystarczające do obsługi przyszłych potrzeb przemysłu.

Czytaj też: Branża pelletowa apeluje do rządu. Chce ulgi podatkowej i wsparcia pelletu agro

Możliwość korzystania z podmorskich magazynów w regionie Bałtyku mogłaby ułatwić realizację inwestycji CCS przez zakłady przemysłowe emitujące znaczne ilości CO₂, a także przyspieszyć rozwój transgranicznej infrastruktury transportowej obejmującej rurociągi oraz transport morski. Jednocześnie autorzy listu podkreślają, iż wszelkie przyszłe projekty powinny spełniać rygorystyczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa geologicznego i ochrony środowiska, pozostając w pełni zgodne z celami Konwencji Helsińskiej.

Wśród sygnatariuszy listy znalazły się także podmioty z Polski. Są to m.in. Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy, ORLEN, Stowarzyszenie Producentów Cementu oraz Stowarzyszenie CCUS Poland.