Andrzej Poczobut w Opolu: Odwaga przychodzi, kiedy idziesz swoją drogą

1 godzina temu

Andrzej Poczobut pojawił się w Opolu na wydarzeniu zorganizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego oraz Wojewódzką Bibliotekę Publiczną. Spotkanie prowadził Bartosz T. Wieliński, zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”,

– Trudno sobie wyobrazić lepszego rozmówcę niż Andrzej Poczobut, Honorowy Obywatel Opola, a więc i województwa opolskiego – mówił, witając publiczność, marszałek województwa Szymon Ogłaza. – Nie sposób mówić o panu Andrzeju bez używania wielkich słów: patriota, bojownik o wolność i o prawo do własnych poglądów. Mam nadzieję, iż to wydarzenie zostanie państwu na długo w pamięci.

– Mamy tu dzisiaj człowieka, który nie tylko mówi o wolności, ale o tę wolność walczył więzieniem, wieloletnimi prześladowaniami. Cieszę się, iż pan Andrzej cykl spotkań o Polsce zamyka tutaj w Opolu. Jest z nami także minister Tomasz Siemoniak. Mam nadzieję, iż o szczegółach uwolnienia pana Poczobuta coś usłyszymy – dodał wicemarszałek Zbigniew Kubalańca.

Andrzej Poczobut w Opolu opowiedział jak smakuje wolność

Prowadzący rozpoczął pytaniem o to, jak smakuje wolność dostępna od pół roku po pięciu latach łagru.

– Świat w ciągu pięciu lat nie za bardzo się zmienił, choć sztucznej inteligencji w 2021 roku nie było – odpowiedział Andrzej Poczobut w Opolu. – Na pewno szybciej płynie mi czas. Bo w ostatnim okresie, jaki spędziłem w więzieniu, byłem trzymany w pojedynczej celi. Wtedy czas płynie bardzo powoli. Nie ma pewności, czy minęło pięć minut czy pięć godzin. Każdy dzień jest podobny do drugiego. A po uwolnieniu nie zdążyłem się obejrzeć, a już pół roku minęło. W Polsce czuję się jak u siebie. Polacy zmienili się w tym czasie o tyle, iż polaryzacja stała się jeszcze bardziej radykalna. Bardzo mało jest rzeczy, które łączą, a mnóstwo tych, które dzielą. I to jest poważny problem.

Dłużyła się każda minuta

Minister Tomasz Siemoniak opowiadał m.in. o drodze do uwolnienia Andrzeja Poczobuta.

– 28 kwietnia przed 13.00 minuty dłużyły się nam wszystkim chyba bardziej niż panu Andrzejowi w celi. Jeszcze 15 minut przed planowaną wymianą nie było pewności, iż do niej dojdzie. Była ona efektem wielu miesięcy, wielu lat pracy. Zaangażowane w nią było siedem państw. Operacja mogła się powieść, bo my, Zachód, mieliśmy takie osoby, na których zależało drugiej stronie. A oni dokładnie wiedzieli, iż nie ma mowy, aby Polska zgodziła się na jakąkolwiek wymianę, jeżeli pan Andrzej Poczobut nie trafi do nas. Pomogli Amerykanie i inne państwa. Pełnomocnik prezydenta Trumpa jeździł na Białoruś, doprowadzając do uwolnienia setek więźniów. (…) W tej decydującej chwili czekaliśmy z premierem Tuskiem w zupełnym milczeniu. Wreszcie zobaczyliśmy pana Poczobuta jeszcze z białoruskimi funkcjonariuszami. I najważniejszy moment, gdy redaktor Wieliński potwierdza, iż to właśnie on. Ogromna euforia i świadomość, iż jesteśmy świadkami dziejowej chwili.

– Pan Andrzej stał się dobrem narodowym – dodał minister. – Osobą, która nie należy do żadnej ze stron, a skala entuzjazmu wobec niego jest wręcz zaskakująca. Ona pokazała, jak ludzie potrzebują dobrych informacji. Wiedzy o tym, iż taki bohater walczący o wolność, o polskość jest wśród nas.

Nie chciałem opuścić swoich

– Do końca nie wiedziałem, czy ten fakt nastąpi – przyznał Andrzej Poczobut. – Powiedziano mi, iż będę przeniesiony do innego więzienia, ale z zachowania funkcjonariuszy zrozumiałem, iż to nie jest prawda. Dopiero kiedy przekroczyłem granicę, zrozumiałem, iż to autentycznie się stało. Wszystkiego można się było spodziewać. Nie wykluczałem, iż to wszystko jest inscenizacja. A przejście graniczne zostało stworzone tylko dla pozorów.

Dlaczego uwięzienie trwało tak długo? – Ja nie chciałem się zmienić ani nie chciałem z Białorusi trwale wyjechać – wyjaśniał pan Poczobut. – Nie chciałem, bo jestem jednym z liderów Związku Polaków na Białorusi. W 2021 roku liczył on około 18 tysięcy ludzi. Większość tych ludzi przez cały czas jest na Białorusi. Byłem przekonany, iż powinienem być razem ze swymi ludźmi. Zaangażowanie Amerykanów spowodowało, iż to nie był bilet w jedną stronę. Że mogę przekroczyć granicę, ale też mogę wrócić.

Andrzej Poczobut w Opolu: Dwa lajki, dwa lata

Bartosz Wieliński pytał o przepis na to, jak w kolejnych więzieniach i łagrze nie dać się złamać i ochronić człowieczeństwo.

– Dla mnie ta historia zaczęła się nie w 2021, ale w 2005 roku, gdy Związek Polaków został zdelegalizowany – mówił Andrzej Poczobut. – W ciągu tych wszystkich lat przygotowywałem się i hartowałem. A władze standardy, które dotąd były stosowane wobec przedstawicieli zorganizowanej przestępczości i które były praktykowane od dziesięcioleci około roku 2020 rozciągnięto na więźniów politycznych. W ciągu tych pięciu lat uwięzienia poznałem bardzo różnych ludzi. Od wielokrotnych morderców po człowieka, który dał dwa lajki jakiemuś krytycznemu wobec władz komentarzowi i dostał za to dwa lata.

– Twardość ani odporność nie zależały od paragrafu – dodał. – Zależało to od konkretnej osoby. Człowiek, który – zdawało się – powinien być twardy, wcale taki nie był. A ten, który miał pęknąć nie pękał. Każdy ma swoją granicę odporności. Ja wiedziałem, czego oni chcą i bardzo gwałtownie postanowiłem, iż niczego takiego nie dostaną. A odwaga przychodzi w miarę tego, jak idziesz swoją drogą. Ale uniwersalnego przepisu nie ma. Naprawdę wiemy o sobie tylko tyle, ile nas sprawdzono. Przez dwa lata żyłem przy otwartym oknie zimą i latem. Czasem można było zasłonić je ręcznikiem, a czasem nie. To było trudne doświadczenie. Bo wiadomo, iż w tej sytuacji człowiek normalnie spać nie będzie. Cały czas trzeba się ruszać. A jak się uda rozgrzać i położyć, to jeżeli masz szczęście zaśniesz na kilkanaście lub kilkadziesiąt minut. I trochę odpoczniesz. A jak nie masz, musisz znowu wstać i robić pompki. Powtarzam, to jest trudne doświadczenie. Ale to nie jest coś, z czym człowiek nie może dać sobie rady.

Przed spotkaniem na Uniwersytecie Opolskim dziennikarze „O!Polskiej” Krzysztof Zyzik i Krzysztof Ogiolda rozmawiali z Andrzejem Poczobutem w opolskim Hotelu „Piast”. Wywiad opublikujemy w naszej gazecie w czwartek, 26 listopada.

***

Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania

Idź do oryginalnego materiału