Ambitny plan dla opolskiej wsi przy sprzeciwie opozycji. Samorząd stawia na tożsamość i nowoczesną infrastrukturę

Mimo braku poparcia budżetu województwa przez radnych opozycji z Prawa i Sprawiedliwości, Zarząd Województwa Opolskiego przystępuje do ofensywy inwestycyjnej na obszarach wiejskich. Rok 2026 zapowiada się jako czas rekordowych nakładów na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną oraz innowacyjne projekty społeczne, takie jak „Opolska Odnowa Wsi 2.0” czy sieć „Opolskich Izb Dziedzictwa Wsi”. Kluczowym wsparciem dla regionu mają być środki z KPO oraz Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej.

Decyzja opozycji o niepoparciu planu finansowego regionu nie zmienia faktu, iż samorząd dysponuje konkretnymi narzędziami realizacji polityki rozwoju. Podczas merytorycznego spotkania z udziałem wiceminister rolnictwa Małgorzaty Gromadzkiej, władze województwa przedstawiły szczegółowy harmonogram działań, które mają bezpośrednio trafić do mieszkańców wsi i rolników.

Infrastruktura pod presją czasu: Walka o terminy KPO

Największym wyzwaniem stojącym przed regionem jest realizacja inwestycji wodno-kanalizacyjnych finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy. Późne uruchomienie tych środków sprawiło, iż samorządy zmagają się z napiętymi terminami.

– Rozmawiamy o możliwości wydłużenia terminu budowy oczyszczalni ścieków i inwestycji wodno-kanalizacyjnych nie tylko na terenie województwa opolskiego, ale i w innych regionach. Środki w ramach KPO były rozdysponowane dość późno, a mamy terminy, których nie możemy przekroczyć. Będziemy renegocjować przedłużenie terminu tak, aby wszystkie gminy mogły spokojnie zrealizować inwestycje – zadeklarowała wiceminister Małgorzata Gromadzka.

Wicemarszałek województwa Robert Węgrzyn podkreślił, iż dla regionu sprawa ta ma charakter priorytetowy: – Ta sprawa jest dla nas dzisiaj absolutnie numerem jeden. Mamy podpisane umowy z gminami i będziemy prosić resort rolnictwa o prolongatę tych terminów.

Finansowy fundament: Dwa filary wsparcia

Struktura wydatków na rolnictwo i rozwój wsi w Opolskiem opiera się na dwóch departamentach, co jest unikalnym rozwiązaniem w skali kraju. Budżet samego Departamentu Rozwoju Wsi i Rolnictwa na rok 2026 wynosi blisko 5 mln zł, jednak to fundusze unijne stanowią potężny zastrzyk gotówki, wielokrotnie przewyższający środki własne.

Najważniejsze pozycje finansowe na rok 2026:

• Inwestycje w oczyszczalnie ścieków: Łączna pula to 42,8 mln zł. Już na przełomie marca i kwietnia podpisane zostaną umowy z 16 gminami na kwotę 14,3 mln zł.

• Lokalne Grupy Działania (LEADER): Planowane jest ogłoszenie 71 naborów o łącznej wartości 37 mln zł.

• Marszałkowska Inicjatywa Sołecka: 2,4 mln zł trafi bezpośrednio do sołectw (po 7 tys. zł na każde), wspierając lokalną rekreację i projekty typu smart village.

Odnowa Wsi 2.0: Tożsamość jako kapitał

Samorząd województwa, który 30 lat temu zapoczątkował w Polsce ruch Odnowy Wsi, teraz wchodzi w jego nową fazę. Dyrektor Departamentu Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Justyna Osiecka-Sułek, ogłosiła start inicjatywy skoncentrowanej na dziedzictwie.

• Opolskie Kuźnie Pamięci (300 tys. zł): Nowy konkurs mający na celu dokumentowanie historii lokalnej poprzez podcasty i relacje najstarszych mieszkańców.

• Sieć Opolskich Izb Dziedzictwa Wsi: Innowacyjny projekt sieciowania prywatnych i społecznych izb tradycji. Spotkanie informacyjne w tej sprawie zaplanowano już na 23 lutego.

• Opolska Wieś Malowana (200 tys. zł): Kontynuacja popularnego programu tworzenia murali, które stały się wizytówką regionu.

Bezpieczeństwo żywnościowe i wsparcie producentów

Wiceminister Gromadzka odniosła się również do kwestii ochrony polskiego rynku przed niekontrolowanym napływem produktów z państw trzecich.

– Ministerstwo Zdrowia pracuje nad rozporządzeniem dotyczącym przywozu artykułów rolno-spożywczych zawierających pestycydy. Chcemy wprowadzić wzmożone kontrole, aby polski konsument miał pewność co do jakości produktów na swoim stole – zaznaczyła wiceminister.

Samorząd nie zapomina o wsparciu merytorycznym dla rolników – 150 tys. zł przeznaczono na dofinansowanie doświadczeń odmianowych prowadzonych przez Stację Doświadczalną Oceny Odmian, co ma najważniejsze znaczenie w dobie zmieniających się warunków klimatycznych.

Kalendarz najważniejszych wydarzeń 2026:

1. 23 lutego: Spotkanie informacyjne ws. Opolskich Izb Dziedzictwa Wsi.

2. 12 marca: Inauguracja projektu „Dobre bo lokalne – opolskie produkty rękodzielnicze” w Żyrowej.

3. Wrzesień: Nabór na wdrażanie koncepcji Smart Village (pula 9,5 mln zł).

4. 6 września: Dożynki Wojewódzkie w Kluczborku połączone z Ogólnopolskim Dniem Pszczelarza.

Fot. Melonik