Abp Paul Richard Gallagher, szef watykańskiej dyplomacji, ma odwiedzić Moskwę w dniach 25-28 sierpnia. W tle są rozmowy o wojnie na Ukrainie, możliwa misja kard. Matteo Zuppiego i nominacja nowego katolickiego arcybiskupa w Rosji. Dla Polski to sygnał: Watykan gra cierpliwą dyplomacją, ale Moskwa wykorzysta każdy symbol.
Wizyta w Moskwie i watykański kanał
Abp Paul Richard Gallagher, sekretarz Stolicy Apostolskiej ds. relacji z państwami i organizacjami międzynarodowymi, ma przebywać w Moskwie od 25 do 28 sierpnia. Daty potwierdził bp Nikołaj Dubinin, administrator katolickiej archidiecezji Matki Bożej w Moskwie, co podał serwis Wiara.pl za KAI. To nie jest zwykła kurtuazja. Wizyta przypada w momencie, gdy Stolica Apostolska szuka dróg rozmowy o wojnie na Ukrainie, a Kreml przez cały czas próbuje narzucać światu własny język siły.
Watykan prowadzi dyplomację inaczej niż rządy. Ciszej, wolniej, przez kanały, które dla świeckiej polityki bywają niewygodne. Katolicka tradycja zna sens rozmowy choćby z przeciwnikiem. Narodowy realizm każe jednak pamiętać, iż Moskwa traktuje każdy gest jako element gry o uznanie i wpływ.
Zuppi, jeńcy i druga misja
Według medialnych doniesień jednym z tematów rozmów może być przygotowanie kolejnej podróży kard. Matteo Zuppiego, specjalnego wysłannika papieża ds. Ukrainy. Kardynał był w lipcu w Kijowie i spotkał się tam między innymi z rosyjskimi jeńcami wojennymi. Rosyjski religioznawca Aleksiej Judin oceniał, iż podobny element humanitarny mógłby pojawić się także przy ewentualnej wizycie w Rosji.
To istotny szczegół. W dyplomacji Stolicy Apostolskiej sprawy humanitarne często otwierają drzwi, których polityka nie potrafi otworzyć sama. Jeńcy, rodziny, dzieci, wymiana informacji, poszanowanie prawa humanitarnego: to są obszary, gdzie Kościół może działać bez udawania, iż staje się kolejnym sztabem wojennym. Wcześniej pisaliśmy, jak czas zmiany w Watykanie porządkował mechanizmy władzy po śmierci papieża. Dziś ten sam Watykan sprawdza, czy ma jeszcze realny dostęp do rosyjskich drzwi.
Moskwa czyta symbole po swojemu
Interia, powołując się na rosyjską Niezawisimą Gazietę, wskazuje, iż Gallagher ma zbadać atmosferę przed możliwą wizytą Zuppiego oraz stanowisko władz rosyjskich i Patriarchatu Moskiewskiego przed nominacją nowego katolickiego arcybiskupa w Moskwie. Według relacji Interii rosyjska gazeta przypomniała też odmowę rozmów z papieską misją o politycznych aspektach rozwiązania konfliktu w 2023 roku.
Dla Polski brzmi to znajomo. Kreml chętnie rozmawia o tym, co może przedstawić jako humanitaryzm, a unika tego, co dotyka odpowiedzialności za agresję. W tym sensie katolicka obecność w Moskwie jest potrzebna, ale musi być trzeźwa. o ile rozmowa ma pomagać ludziom, warto ją prowadzić. o ile ma stać się ozdobą rosyjskiej narracji o normalizacji, trzeba patrzeć Moskwie na ręce.
Polska perspektywa: pokój bez naiwności
Polski interes narodowy wymaga dwóch rzeczy naraz: pokoju na wschodzie i odporności na rosyjskie złudzenia. Pokój nie może oznaczać premiowania agresora, a humanitaryzm nie może przykrywać faktu, iż wojna trwa dlatego, iż Rosja ją rozpoczęła i podtrzymuje. O rosyjskiej logice wojennej pisaliśmy także przy tekście o tym, jak Rosja numeruje zagranicznych najemników. To państwo rozumie język presji, kosztów i cierpliwie budowanej przewagi.
Kościół ma prawo i obowiązek szukać przestrzeni dla ratowania ludzi. Polska prawica nie powinna mylić tego z naiwnością. Stawka dla nas jest konkretna: bezpieczeństwo granicy, przyszłość regionu i to, czy Europa Środkowa będzie przedmiotem cudzych rozmów, czy podmiotem własnej polityki. Watykan może rozmawiać. Polska musi pilnować, by rozmowa nie zastąpiła prawdy o agresji.
Źródło: Kresy.pl, KAI/Wiara.pl, Interia, ANSA za Niezawisimą Gazietą.
Źródło: Kresy.pl
