62 proc. badanych chce mniejszej SCT. Jan Hoffman uruchamia elektroniczną zbiórkę podpisów

Ruszyła elektroniczna zbiórka podpisów pod obywatelskim projektem dotyczącym zmian w krakowskiej Strefie Czystego Transportu. Inicjatywa zakłada między innymi ograniczenie obszaru SCT, złagodzenie norm emisyjnych i wydłużenie okresów przejściowych. Jan Hoffman – lider ruchu referendalnego i kandydat na prezydenta Krakowa – chce, aby ostateczną decyzję w sprawie przyszłości strefy podjęli mieszkańcy w referendum.

Pod projektem można podpisać się elektronicznie

Projekt został zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Jego autorzy domagają się ponownej analizy zasad funkcjonowania Strefy Czystego Transportu oraz przygotowania rozwiązań, które – jak argumentują – będą proporcjonalne, oparte na aktualnych danych i możliwe do zaakceptowania przez mieszkańców oraz przedsiębiorców.

Inicjatywa przewiduje przede wszystkim ograniczenie obszaru SCT, złagodzenie obowiązujących norm emisyjnych, wydłużenie okresów przejściowych oraz uporządkowanie katalogu wyjątków. Zgodnie z informacjami opublikowanymi w Biuletynie Informacji Publicznej podpisy można zbierać do 30 października 2026 roku. Do elektronicznego poparcia projektu potrzebny jest podpis zaufany.

GŁOSOWANIE ELEKTRONICZNE

Projekt można poprzeć na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Miasta Krakowa:

KLIKNIJ TUTAJ I POPRZYJ OBYWATELSKI PROJEKT DOTYCZĄCY ZMIAN W SCT

Hoffman chce mniejszej strefy i decyzji mieszkańców

Jan Hoffman poinformował o uruchomieniu elektronicznej zbiórki podpisów 14 września, podczas prezentacji swojego programu wyborczego. Zapowiedział zawężenie obszaru SCT oraz przygotowanie nowej, eksperckiej wersji strefy. O jej ostatecznym kształcie mieszkańcy mieliby zdecydować w referendum konsultacyjnym.

– Ostatnie referendum konsultacyjne miało miejsce w Krakowie 12 lat temu. Wyznaczanie podstawowych kierunków rozwoju miasta przez mieszkańców raz na dekadę powinno stanowić dobry, demokratyczny zwyczaj – mówił Jan Hoffman.

Zmiany w SCT należą do trzech najważniejszych postulatów przedstawionych przez Hoffmana już w czerwcu. Pozostałe to przeprowadzenie zewnętrznego audytu miasta oraz przywrócenie biletu 20-minutowego w komunikacji miejskiej. Wcześniej kandydat przedstawił również Deklarację Krakowską dotyczącą przyszłości strefy.

Badanie Opinia24: większość chce ograniczenia SCT

Podczas prezentacji programu pokazano również wyniki badania przeprowadzonego przez Opinia24 na zlecenie środowiska Jana Hoffmana. Sondaż zrealizowano w dniach 17–22 czerwca na próbie 1000 mieszkańców Krakowa.

Za ograniczeniem SCT maksymalnie do ścisłego centrum, czyli obszaru wokół Plant, opowiedziało się 46 proc. uczestników badania. Kolejne 16 proc. wskazało odpowiedź zakładającą zmniejszenie strefy, ale pozostawienie jej granic poza ścisłym centrum. Łącznie 62 proc. badanych wybrało jeden z wariantów ograniczenia obszaru SCT.

Pozostawienie strefy w obecnym kształcie poparło 17 proc. respondentów, jej powiększenie – 9 proc., a 12 proc. nie miało w tej sprawie zdania.

Tramwaj ważniejszy od jednej linii metra

Badanie objęło także pytania o rozwój transportu publicznego w perspektywie najbliższych 10–15 lat. Rozbudowę sieci tramwajowej, w tym szybkiego tramwaju, kosztem budowy jednej linii metra wybrało 57 proc. badanych. Za jedną linią metra, choćby kosztem mniejszej liczby linii tramwajowych i autobusowych, opowiedziało się 28 proc. respondentów.

Z kolei 63 proc. uczestników sondażu uznało, iż piesi, rowerzyści i kierowcy powinni być traktowani na równi podczas organizowania ruchu miejskiego. Priorytet dla pieszych wskazało 20 proc. badanych, dla kierowców – 9 proc., a dla rowerzystów – 3 proc. Pozostałe 5 proc. nie miało zdania.

– Te wyniki potwierdzają, iż krakowianie są zdroworozsądkowi i stawiają na równowagę w wyborze środków transportu – przecież mnóstwo kierowców jeździ także na rowerze, a pasażerowie komunikacji publicznej niejednokrotnie korzystają z samochodów – komentował Jan Hoffman.

Sześć filarów „Planu Hoffmana”

Program wyborczy Jana Hoffmana został podzielony na sześć obszarów: finanse, miejsca pracy, transport i bezpieczeństwo, rodzinę i edukację, wykorzystanie potencjału Wisły oraz czas wolny i turystykę premium.

Finansową podstawą programu mają być zewnętrzny audyt miasta, urzędu i miejskich spółek, uszczelnienie systemu opłat za odpady oraz wspólne zakupy i obsługa miejskich jednostek.

W części transportowej Hoffman proponuje budowę nowych torowisk na Azory, Kliny i Złocień oraz przedłużenie trasy tramwajowej na osiedle Piastów. Zapowiada też przywrócenie biletu 20-minutowego, wprowadzenie biletu odcinkowego w cenie od 1 zł, miesięczny bilet na start z 50-procentowym rabatem oraz integrację parkingów P+R, tramwajów, autobusów i kolei aglomeracyjnej.

W programie znalazły się również m.in. świadczenie w wysokości 500 zł rocznie dla seniorów na zakup leków i artykułów medycznych w ramach Karty Krakowskiej, budowa 500 mieszkań w ciągu trzech lat, wspieranie nowych miejsc pracy w Nowej Hucie i na Rybitwach oraz przywrócenie Wiśle funkcji rekreacyjnych i gospodarczych.

Pełny program wyborczy został opublikowany na stronie janhoffman.pl/program.

Bunt przeciwko SCT przerodził się w referendum

Strefa Czystego Transportu od początku wywoływała w Krakowie silne emocje. Krytycy zarzucali władzom miasta przede wszystkim zbyt duży obszar strefy, wysokie koszty ponoszone przez kierowców spoza Krakowa oraz niewystarczające uwzględnienie sytuacji osób dojeżdżających do pracy, szkół i placówek medycznych.

Niezadowolenie ze sposobu wprowadzenia SCT stało się jednym z głównych źródeł społecznego buntu przeciwko ówczesnym władzom miasta. Na czele komitetu referendalnego stanął Jan Hoffman, przewodniczący Rady i Zarządu Dzielnicy I Stare Miasto. Wokół inicjatywy skupiły się różne środowiska społeczne i polityczne, które połączył sprzeciw wobec sposobu zarządzania Krakowem.

Referendum odbyło się 24 maja 2026 roku. Frekwencja w głosowaniu dotyczącym prezydenta wyniosła 29,99 proc. i przekroczyła wymagany próg ważności. Za odwołaniem Aleksandra Miszalskiego zagłosowało 171 581 osób, czyli 97,93 proc. uczestników. Przeciw było 3631 głosujących. W efekcie Aleksander Miszalski stracił urząd prezydenta Krakowa.

Z badania exit poll przeprowadzonego w dniu referendum wynikało, iż SCT była najczęściej wskazywanym powodem udziału w głosowaniu – wymieniło ją 28,3 proc. respondentów. Kolejnymi przyczynami były zadłużenie Krakowa oraz sposób zarządzania miejskimi spółkami.

Od inicjatora referendum do kandydata na prezydenta

Po skutecznym odwołaniu Aleksandra Miszalskiego Jan Hoffman zdecydował się wystartować w przedterminowych wyborach na prezydenta Krakowa. Jego kandydatura została zarejestrowana przez Miejską Komisję Wyborczą. Głosowanie odbędzie się 27 września 2026 roku.

Hoffman przedstawia się jako kandydat bezpartyjny i samorządowy. Zapowiada, iż chce nie tylko wygrać wybory, ale także dopilnować, aby problemy podnoszone przez mieszkańców podczas kampanii referendalnej – w tym przyszłość SCT, finanse miasta i funkcjonowanie miejskich spółek – pozostały najważniejszymi tematami debaty o Krakowie.

Strefa Czystego Transportu w Krakowie – najważniejsze informacje

Strefa Czystego Transportu zaczęła obowiązywać 1 stycznia 2026 roku. Została ustanowiona uchwałą nr XXXII/619/25 Rady Miasta Krakowa z 12 czerwca 2025 roku. Obejmuje mniej więcej połowę powierzchni Krakowa – przede wszystkim teren położony wewnątrz IV obwodnicy.

Do strefy bez dodatkowych opłat mogą wjeżdżać samochody osobowe i dostawcze do 3,5 tony spełniające następujące wymagania:

• samochody benzynowe i z instalacją LPG – norma Euro 4 lub rok produkcji 2005 i późniejszy,
• samochody z silnikiem Diesla – norma Euro 6 lub rok produkcji 2014 i późniejszy.

Dla samochodów ciężarowych i autobusów z silnikiem Diesla granicą jest norma Euro VI albo rok produkcji 2012 i późniejszy. Krakowianie, którzy spełniają warunki określone w uchwale, mogą korzystać z bezterminowego zwolnienia dla pojazdów posiadanych przed 26 czerwca 2025 roku. Przewidziano również wyjątki m.in. dla części pojazdów osób z niepełnosprawnościami, pacjentów, pojazdów zabytkowych i specjalnych.

Kierowcy spoza Krakowa, których samochody nie spełniają wymaganych norm i nie są objęte zwolnieniem, mogą w okresie przejściowym wykupić wjazd do strefy. Zgodnie z miejskim cennikiem:

• opłata godzinowa wynosi 2,50 zł,
• opłata dzienna w 2026 roku wynosi 5 zł,
• opłata dzienna w 2027 roku wyniesie 15 zł,
• abonament miesięczny kosztuje 100 zł w 2026 roku, 250 zł w 2027 roku oraz 500 zł w 2028 roku.

Po 31 grudnia 2028 roku możliwość wykupienia wjazdu ma zostać zlikwidowana. Od tego momentu samochody spoza Krakowa będą mogły poruszać się po strefie tylko wtedy, gdy spełnią wymagane normy emisyjne albo zostaną objęte jednym z przewidzianych wyjątków.