1 godzina temu
2403 zł miesięcznie dla niemal każdego mieszkańca, bez względu na jego zarobki czy sytuację zawodową. Taki pomysł trafił do Sejmu w ramach petycji dotyczącej bezwarunkowego dochodu podstawowego. Jego wprowadzenie mogłoby oznaczać rewolucję w systemie świadczeń, a choćby zastąpienie części obecnych programów, w tym 800 plus. Wiadomo już jednak, co stanie się z propozycją. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji nie zdecydowała o jej dalszym procedowaniu.
Premier RP Donald Tusk. Fot. ShutterstockPomysł bezwarunkowego dochodu podstawowego regularnie powraca w debacie publicznej. Tym razem autorzy petycji zaproponowali przeprowadzenie w Polsce pilotażu rozwiązania, w ramach którego pieniądze otrzymywaliby mieszkańcy po ukończeniu 3. roku życia.
Świadczenie miałoby być wypłacane niezależnie od tego, czy dana osoba pracuje, ile zarabia i jaki posiada majątek.
2403 zł miesięcznie. Skąd wzięła się ta kwota?
Autorzy propozycji chcieli powiązać wysokość bezwarunkowego dochodu podstawowego z minimalnym wynagrodzeniem.
Miesięczna wypłata miała odpowiadać połowie płacy minimalnej brutto. Przy przyjętej w propozycji wartości oznaczałoby to 2403 zł miesięcznie na osobę.
W przeciwieństwie do wielu obecnych świadczeń nie byłoby więc konieczności spełniania kryterium dochodowego.
Skala takiego rozwiązania byłaby ogromna. W czteroosobowym gospodarstwie domowym, gdyby każdy z jego członków spełniał kryterium wieku, łączna wartość świadczeń wynosiłaby 9612 zł miesięcznie.
W ciągu roku byłoby to aż 115 344 zł.
To oczywiście jedynie matematyczne wyliczenie pokazujące skalę proponowanego rozwiązania, a nie pieniądze, które w tej chwili można otrzymać.
Co wtedy stałoby się z 800 plus?
Bezwarunkowy dochód podstawowy miałby zupełnie inną konstrukcję niż funkcjonujący w tej chwili system świadczeń.
Przy rozważaniach dotyczących jego wprowadzenia pojawiała się możliwość ograniczenia lub likwidacji części istniejących programów socjalnych. Wśród nich wskazywano między innymi 800 plus, trzynastą i czternastą emeryturę oraz niektóre świadczenia z pomocy społecznej.
Nie oznacza to jednak, iż zapadła decyzja o likwidacji 800 plus.
Wręcz przeciwnie. Propozycja wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego nie uzyskała poparcia, dlatego w tej chwili nie ma podstaw, aby na jej podstawie mówić o zastąpieniu 800 plus kwotą 2403 zł.
Koszty byłyby gigantyczne
Jednym z najważniejszych problemów związanych z wprowadzeniem bezwarunkowego dochodu podstawowego są jego koszty.
Do koncepcji odnosiło się Ministerstwo Finansów. Resort informował jesienią 2025 roku, iż nie prowadzi prac nad wdrożeniem takiego świadczenia.
Ministerstwo przedstawiło również wyliczenia pokazujące skalę potencjalnych wydatków.
Już przy świadczeniu wynoszącym 1300 zł miesięcznie dla każdej osoby dorosłej koszt programu miałby sięgać około 40 mld zł miesięcznie.
W skali roku oznaczałoby to około 480 mld zł.
Przy świadczeniu znacznie przekraczającym 2 tys. zł kwestia znalezienia źródła finansowania stałaby się więc jednym z podstawowych problemów.
Sejmowa komisja podjęła decyzję
Sprawą zajęła się sejmowa Komisja do Spraw Petycji.
Ostatecznie propozycja nie uzyskała poparcia. Komisja jednogłośnie zdecydowała o nieuwzględnieniu żądania będącego przedmiotem petycji.
Oznacza to, iż przedstawiona w niej koncepcja nie będzie na tej podstawie dalej procedowana.
Nie będzie więc w tej chwili ani świadczenia w wysokości 2403 zł dla wszystkich mieszkańca, ani likwidacji 800 plus w celu zastąpienia go takim rozwiązaniem.
800 plus pozostaje
To szczególnie istotne w kontekście nagłówków sugerujących „koniec 800 plus”.
Nie została podjęta decyzja o likwidacji programu 800 plus. Taki scenariusz był rozważany jedynie jako jeden z możliwych elementów całkowitej przebudowy systemu świadczeń w przypadku wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego.
A właśnie ta propozycja została odrzucona przez sejmową komisję.
Na razie bezwarunkowy dochód podstawowy pozostaje więc koncepcją, a nie świadczeniem, o które można wystąpić. Kwota 2403 zł nie jest również nowym świadczeniem uchwalonym przez Sejm.
